Bolghar ou Bolgar (en ruso: Болгарское городище, en tártaro: Болгар, بلغار, "Bolğar", en chuvasio: Аслă Пăлхар, "Aslă Pălhar") foi, de xeito intermitente, a capital da Bulgaria do Volga entre os séculos X e XIII, xunto con Bilyar e Nur-Suvar. Situábase na beira do río Volga, uns 30 km augas abaixo da súa confluencia co río Kama e a uns 130 km da actual Kazán, no que hoxe é o distrito de Spassky (República de Tatarstán). Ao oeste atópase unha pequena cidade moderna coñecida como Bolgar desde 1991. O Comité do Patrimonio Mundial da UNESCO inscribiu o Complexo Histórico e Arqueolóxico de Bolgar (o antigo castro de Bolghar) na lista do Patrimonio da Humanidade en 2014.
thumb|200px|O castro antes da reconstrución (litografía do século XIX) thumb|200px|Vista xeral do castro thumb|200px|Templos do castro
Historia Bolgar fundouse orixinalmente no século X. Suponse que a cidade foi a capital da Bulgaria do Volga xa desde o século X. Como consecuencia das incursións rusas ao longo do Volga e das loitas internas, os reis (khagans) búlgaros do Volga víronse obrigados a trasladar intermitentemente a súa capital a Bilyar.
Durante a invasión mongol da Bulgaria do Volga no século XIII, a Horda de Ouro conquistou o reino. Un cronista ruso escribiu: "No outono de 6744 (1236), chegaron das terras do Leste ás terras dos búlgaros os tártaros impíos, saquearon a boa cidade de Bolgar, mataron a todos, desde os anciáns ata os mozos e mesmo o lactante máis pequeno, roubaron moitas riquezas, incendiaron a cidade e conquistaron todo o seu territorio".
Tras a destrución de Bilyar durante a invasión mongol, a antiga capital perdeu o seu status debido á política mongol que prohibía a reconstrución das capitais. Situábase fóra do propio ulus, pero contaba cunha presenza mongol directa. Os mongois eliminaron a estrutura sociopolítica existente dos búlgaros do Volga. Como consecuencia, a Bulgaria do Volga descentralizouse e a nova cidade de Kazán, coñecida como Bolgar-al-Jadid ("a nova Bolgar"), adquiriu relevancia. A recadación de impostos en rexións como Bolgar, Corasmia, Crimea e Acerbaixán encheu as arcas da Horda de Ouro de grandes riquezas, e os mongois substituíron os gobernantes de Bolgar e Corasmia polos seus propios representantes.
A finais do século XIV produciuse un notable declive da súa fortuna. Foi saqueada por Bulat-Timur en ruso Булат-Тимур en 1361, durante os Grandes Disturbios. Durante a Guerra entre Moscova e os búlgaros do Volga (1376), o Gran Ducado de Moscova e o Principado de Nizhny Novgorod-Suzdal tomaron brevemente a cidade de Bolgar e estableceron os seus propios funcionarios de doroga e tamozhnia (recadador de aduanas), cargos que probablemente xa existían naquel momento, antes de que os tártaros recuperasen a cidade. A cidade viuse ameazada por Tamerlán durante a Guerra entre Tokhtamysh e Tamerlán. Como centro relixioso musulmán, Bolgar mantívose activa ata mediados do século XVI, cando o Khanato de Kazán foi conquistado polo tsar ruso Iván IV e incorporado ao Estado ruso.
Durante o dominio tsarista, o lugar onde se asentaba a antiga cidade foi poboado por xente común rusa. O tsar Pedro o Grande emitiu un decreto especial para preservar as ruínas que sobreviviran, tratábase da primeira lei rusa destinada á conservación do patrimonio histórico.
Pequena peregrinación Durante a época soviética, Bolgar foi o centro dun movemento islámico local coñecido como «a pequena Hajj». Os musulmáns do Tatarstán e doutras partes da Unión Soviética non podían participar na peregrinación (hajj) á Meca, polo que viaxaban a Bolgar.
Monumentos e templos
Importancia thumb|Unha lápida con inscrición na lingua bolghar (unha das linguas túrquicas) e transcrición ao árabe Os tártaros refírense á capital medieval da Bulgaria do Volga como Shahri Bolghar (tártaro Шәһри Болгар), que en persa significa "a cidade de Bolghar". A localidade forma parte do seu patrimonio cultural, xa que a Bulgaria do Volga é o Estado predecesor do Khanato de Kazán, o cal, á súa vez, é en certo modo o predecesor da actual república rusa de Tatarstán.
Hoxe en día, a capital de Tatarstán é Kazán, pero moitos tártaros consideran Bolghar a súa antiga capital relixiosa e un lugar que permite visualizar a vida dos búlgaros musulmáns antes da invasión mongol da Bulgaria do Volga.
Notas
Referencias
Véxase tamén
Bibliografía
(e-book). Turnerelli, Edward Tracy, Kazan, the Ancient Capital of the Tartar Khans, 1854, pp 196–261
Outros artigos Patrimonio da Humanidade en Rusia
Categoría:Patrimonio da Humanidade en Rusia