Vanesa Muela Labajo, nada en Laguna de Duero (provincia de Valladolid) o 10 de xuño de 1978, é unha cantante, música multinstrumentista e divulgadora da música tradicional española.
Traxectoria Vanesa Muela é Licenciada en Historia pola Universidade de Valladolid e especialista en Estudos da Tradición. Para a súa formación musical serviuse das investigacións realizadas para rescatar a música tradicional coas súas cancións e instrumentos polos pobos de Castela e León.
A afección pola música vénlle desde moi nena pois os seus pais eran amantes da música tradicional e para ela cantar e bailar era o natural, aos catro anos xa cantaba e bailaba no grupo de coros e danzas Arienzo de Valladolid e aos 8 anos deu o seu primeiro concerto no Teatro San Viator de Valladolid, cantando en directo doce cancións tradicionais.
Como cantante e instrumentista de música folk foi recoñecida como representante de Castela e León neste xénero musical.
Vanesa Muela foi unha das participantes no acto de presentación do Fondo de Música Tradicional do Consello Superior de Investigacións Científicas (CSIC), que se encarga de dixitalizar e catalogar o patrimonio musicolóxico español.Dende que as mulleres foron as encargadas de transmitir a tradición ás xeracións posteriores, Vanesa Muela reivindicou o papel das mulleres na música tradicional, sobre todo para preservar e transmitir a tradición oral.
Os instrumentos: guitarra, rebec, pandeireta, pandeireta cadrada, cunchas, peneira, pipa, zambomba, darbuka e diversos instrumentos de cociña como o morteiro, culleres, a tixola ou tapa da pota, unha porca e unha corda.
Traxectoria
Concertos miniatura|dereita|Vanesa Muela, concerto no Museo Arqueolóxico Nacional no marco do festival Ellas crean 2022. Vanesa Muela realizou concertos por todo o territorio español e en países como Portugal, Italia, Alemaña, Austria, Suecia, Francia ou Grecia etc. Con 18 anos foi contratada polo Teatro da Zarzuela de Madrid para cantar unha serie de romances de anónimos do século XVI, xunto coa Orquestra Sinfónica de Madrid e o Ballet Nacional de España .
Nos seus concertos implícase co público para darlle a coñecer a orixe e procedencia das cancións e dos instrumentos, móstralle na presentación como chegou ata alí, agradecendo ás persoas que lle ensinaron e fixeron sentir sensacións de antano e lle facilitaron o seu traballo de investigación, ademais de divulgar a variedade e riqueza da música tradicional de Castela e León, quere facer sentir e gozar da música tradicional. miniatura|dereita|Vanesa Muela, concerto no Museo Arqueolóxico Nacional dentro do marco do festival Elas crean 2022 Os seus concertos teñen unha representación das cancións e os instrumentos tradicionais, e tamén algunhas veces, faise acompañar por unha parella de baile, interpretando cancións tradicionais de Castela e León, tales como: xotas, romances, charros, charradas, fandangos, seguidillas, agarrádevos, lixeiros, roldas, corridos, rumbas, e tamén cánticos de traballo, cancións de Nadal (panxoliñas, coplas de Noiteboa, cantos de aguinaldo, ramos e pastoradas), cancións de entroido etc.
Vanesa Muela actuou interpretando pezas inéditas no Fondo de Música Tradicional do CSIC na Biblioteca Nacional de España.
Ao longo da súa traxectoria musical participou e colaborou con grupos de música folk e tradicional de toda España.
Docencia miniatura|325x325px| Actuación de Vanesa Muela na presentación do festival Ellas Crean no Museo do Prado. Vanesa Muela impartiu clases de percusión tradicional na Escola de Folclore Praza de Castilla (Madrid) e en San Pedro de Gaillos (Segovia), especialmente de pandeireta, obradoiros e concertos didácticos de canto tradicional e música de percusión empregando como instrumento os utensilios de cociña.
Impartiu clases maxistrais sobre instrumentos de percusión tradicionais, como no Artium de Vitoria dentro do Aitzina Folk, ou no Festival Plasencia Folk International.
No seu labor de ensino e difusión do cancioneiro e dos instrumentos tradicionais, acode aos centros e institutos de Primaria de toda España, para mostrar a nenas e nenos a cultura e o folclore tradicional, implicándoos no baile e as cancións. Vanesa Muela defende o ensino dos ritmos tradicionais:Creo que os nenos teñen dereito a poder observar, practicar e, por suposto, divertirse mentres se lles explica que hai moitos anos facían música con dúas culleres porque era o único que había, e aínda así alí eran virtuosos destes ritmos".
Colaboracións Vanesa Muela colaborou con moitos grupos e artistas da música tradicional española e europea, e contou coa súa colaboración, entre outros:La Musgaña, Ringorrango, Almacántaro, Hexacorde, Crispín d'Olot, Odaiko e Zaraval (Vanesa Muela, Jonás Gimeno e Diego Escolano).
Participou no documental ¡FOLK! Una mirada a la música tradicional dirixido por Pablo García Sanz, que recolle o legado cultural da tradición oral musical de Castela a Vella.
No disco Que me quiten lo cantao. 35 Aniversario, colaboraron artistas para celebrar os seus 35 anos na escena: Luis Antonio Pedraza, José Ramón Jiménez, David Álvarez Cárcamo, Javier Palancar, Ángel Lévid, Alfonso Díez Ausín, José Luis Gutiérrez, Morgane Le Cuff, Antón Dávila, Jaime Vidal, Juan Pablo González, Jesús Enrique Cuadrado, Rafa Cubillo, Fernando Zarzosa, Juan Collazo, Adrián Saavedra, Carlos Luis Santos, Guillermo Soloaga, Rafa Alonso, Sergio Higuera, Alfonso Ahumada, Javier Román, Almudena López, Carlos Martín Aires, Yoner Rodríguez, María Salgado, Carlos Blanco e José Salina.
No seu compromiso coa recuperación da música tradicional está a divulgación e a achega ás xente nova, para non perder as referencias culturais do pasado. Ademais bota en falta mulleres referentes neste eido, tendo en conta que elas tiveron máis difícil o aceso a este eido masculinizado ao estar relegadas no ámbito doméstico. Se ben, salienta Muela que camdo ela comezou a cantar non había moitas mulleres, e as que había estaban marxinadas á persución ou a voz. Anos despois foron xurdindo máis propostas dirixidas por mulleres, pero no ano 2022 "segue sendo anecdótico" e ela recoñece que "aínda as boto en falta".
Discografía
Que me quiten lo cantao. 35 Aniversario (2018) Bisiestos (2016) Ancha es Castilla y alto Aragón (2014) Agarraos (2012) De Buena Fuente Desbarates (2008) Generación Espontánea (2005) Garabítense (2002) En Valladolid de Abajo (Cinco edicións entre 1998 e 2002) En Castilla (1987)
Premios e honras Vanesa Muela foi recoñecida e galardoada por diferentes festivais, certames e institucións:
Premios nos Festivais da Canción de Ciudad Rodrigo (Salamanca) en 1989 e 1990. Premio no Festival da Canción de Peñaranda de Bracamonte (Salamanca), en 1990. Premio á Pureza Interpretativa concedido pola Deputación de Valladolid en 1993 Premio Nacional de Etnoloxía "Cultura Viva" concedido polo CSIC no ano 2006 Premio Festival Internacional de Folclore Arroyo de la Encomienda, concedido pola súa dedicación ao folclore, 2013. Premio "Diálogo" á promoción da Cultura local do Ateneo Cultural das CCOO "Jesús Pereda" das CCOO de Castela e León, ano 2016. Ome Bueno e Leal, premiado polos alcaldes de Zamarramala, Segovia, en 2016. Bronce Bigornia, outorgado polo Concello da Laguna de Duero en recoñecemento á súa brillante traxectoria profesional a prol da cultura tradicional en xeral e da música popular en particular, no ano 2016.
Galería de instrumentos tradicionais
Notas
Véxase tamén Ligazóns externas ¿Y mi manteo? Una hora de Vanesa Muela
Categoría:Nados en 1978 Categoría:Cantantes de España Categoría:Musicólogos Categoría:Nados na provincia de Valladolid