Anselmo Antonio Vilar García, nado en Lugo e finado en Vélez-Málaga entre o 9 e o 10 de febreiro de 1937, foi un fareiro galego.
A súa actuación na Guerra Civil, apagando a luz do faro de Torre del Mar durante dúas noites, salvou a vida de civís que fuxían de Málaga a Almería e que estaban sendo metrallados e bombardeados polas tropas franquistas.
Traxectoria Seu pai fora o primeiro fareiro de Torre del Mar, no municipio de Vélez-Málaga, provincia de Málaga, ocupando logo el o seu lugar.
Nos primeiros días de febreiro de 1937 as tropas franquistas, coa axuda dos camisas negras italianos, tomaron Málaga e provocaron o éxodo de milleiros de persoas en dirección a Almería, cidade aínda baixo o control do Exército Popular da República, mentres eran metrallados por avións alemáns e italianos e bombardeados dende o mar por barcos do exército franquista. No seu faro, Anselmo Vilar decidiu apagar as luces, dificultando así a orientación dos barcos e avións e facilitando a fuxida dos refuxiados. A zona próxima ao faro foi deste xeito a que menos sufriu os ataques.
Tras a toma da localidade polas tropas franquistas, Anselmo Vilar foi fusilado xunto ao cemiterio de Vélez-Málaga na noite entre o 9 e o 10 de febreiro.
Investigacións recentes e veracidade histórica A partir de 2024, a narrativa tradicional sobre Anselmo Vilar foi sometida a unha profunda revisión historiográfica por parte do historiador José María Azuaga Rico e do investigador en Historia Manuel Lloret Corpas. En marzo dese mesmo ano, ambos os investigadores comunicaron á Secretaría de Estado de Memoria Democrática a existencia de serias dúbidas sobre a veracidade dos feitos atribuídos ao fareiro.
Tras unha investigación en diversos arquivos, o 31 de outubro de 2025 os historiadores lograron acceder aos fondos dixitalizados da Autoridade Portuaria de Málaga, examinando máis de 300 documentos datados entre 1911 e 1945. Os achados desta investigación, publicados na revista Sociedad (número 22, 2024/2025) baixo o título «Dudas sobre el apagado del faro de Torre del Mar por el farero Anselmo Vilar García», indican o seguinte:
Inexistencia de probas: Non se atopou ningún rexistro que acreditara que o faro fose apagado por Vilar ou que ocorrera algún evento similar ao difundido popularmente. Xestión do faro: A documentación da Carpeta 1085-07 revela que, desde 1935, o mantemento e servizo do faro de Torre del Mar estaba a cargo de Miguel Pérez Ruíz, fareiro responsable de Torrox, quen realizaba visitas periódicas para o coidado da luz automática. Automatización: Rexistros da Xefatura de Obras Públicas de Málaga con data de xullo de 1936 confirman que o faro funcionaba de forma automática, o que contradí a necesidade dunha intervención manual como a descrita no relato tradicional.
Estes achados suxiren que a historia de Vilar carece de sustento na realidade histórica documentada, distanciándose das versións publicadas en diferentes medios, incluído o Boletín Oficial del Estado (BOE).
Notas
Categoría:Nados en Lugo Categoría:Finados en 1937 Categoría:Personalidades da guerra civil española Categoría:Fusilados Categoría:Represaliados polo franquismo