Lista de reis de Escocia

miniatura|250px|Armas reais do reino. dereita|miniatura|250px|Estandarte real do rei dos escoceses. O rei de Escocia era o xefe do estado no reino de Escocia. Segundo a tradición, o primeiro rei dos escoceses (en escocés medio: King of Scottis, en escocés moderno: King o Scots, en gaélico escocés: Rìghrean Albannaich) foi Kenneth MacAlpin (Cináed mac Ailpín), que fundou o estado no ano 843. A distinción entre o reino de Escocia e o reino dos pictos é o produto dun mito medieval posterior e á confunsión no cambio de nomenclatura ex. Rex Pictorum (rei dos pictos) convértese en Rí Alban (rei de Alba) baixo Donald II cando os anais cambiaron dende o latín á lingua vernácula arredor de finais do século IX, xa que daquela a verba Alba en gaélico chegara a referirse ó reino dos pictos máis que a Gran Bretaña (o seu significado anterior).Broun (2007); pp. 71–97

Heráldica

Lista de reis de Escocia

Casa de Alpin (848–1034)

O reinado de Kenneth MacAlpin comeza o que se chamou a Casa de Alpin, un concepto completamente moderno. Os descendentes de Kenneth MacAlpin foron divididos en dúas pólas; a coroa alternaríase entre as dúas pólas, e a miúdo a morte do rei dunha póla (por guerra ou asasinato) era provocada polo pretendente da outra póla. Malcolm II foi o derradeiro rei da casa de Alpin; no seu reinado, esmagou con éxito toda a oposición na súa contra, e ó non ter fillos varóns, pasou a coroa ó seu neto, Duncan I, que comezou a dinastía Dunkeld.

RetratoNome tradicional (co equivalente en gaélico moderno)Nome gaélico medievalDinastíaReinadoTítuloEpíteto150x150pxKenneth MacAlpin I(Coinneach mac Ailpein)Falando correctamente, Coinneach debería ser Cionaodh, xa que Coinneach é historicamente un nome separado. Porén, na lingua moderna, ámbolos dous nomes converxeron.Cináed mac AilpínCiniod m. Ailpinfillo de Alpin, rei de Dal Riata843/848 – 13 de febreiro de 858Rex Pictorum("rei dos pictos")An Ferbasach"o Conquistador"Skene (1867), p. 83. 108x108pxDonald I(Dòmhnall mac Ailpein)Domnall mac Ailpínfillo de Alpin, rei de Dal Riata, e irmán de Kenneth I858 – 13 de abril de 862Rex Pictorum("rei dos pictos")107x107pxConstantino I(Còiseam mac Choinnich)Causantín mac Cináedafillo de Kenneth I862–877Rex Pictorum("rei dos pictos")An Finn-Shoichleach, "o Abondoso en viño"Skene (1867); p. 85. 99x99pxÁed(Aodh mac Choinnich)Áed mac Cináedafillo de Kenneth I877–878Rex Pictorum("rei dos pictos") 102x102pxGiric(Griogair mac Dhunghail)Giric mac Dúngailfillo de Donald I878–889Mac Rath, "Fillo da Fortuna"Skene (1867); p. 87. 102x102pxEochaidEochaid mac Run† neto de Kenneth I*878–889?105x105pxDonald II(Dòmhnall mac Chòiseim)Domnall mac Causantínfillo de Constantino I889–900Rí Alban("rei de Escocia")Rì nan Albannaich("rei dos escoceses")Dásachtach, o "Tolo" ou o "Psicópata"Hudson (1994); p. 58.109x109pxConstantino II(Còiseam mac Aoidh)Causantín mac Áedafillo de Áed900–943Rí AlbanAn Midhaise, "o Mediano".Skene (1867); p. 91Hudson (1994); p. 65.112x112pxMalcolm I(Maol Chaluim mac Dhòmhnaill)Máel Coluim mac Domnaillfillo de Donald II943–954Rí AlbanAn Bodhbhdercc, "o Vermello Perigoso"Skene, Chronicles, p. 93.100pxIndulfO seu nome é a versión gaélica do nome nórdico Hildufr (ou quizais do inglés Eadulf); é común en varias formas gaélicas actuais, como Iondolbh, atopado en Duan Albanach; Hudson, Celtic Kings, p, 89.Ildulb mac Causantínfillo de Constantino II954–962Rí AlbanAn Ionsaighthigh, "o Agresor"Skene, Chronicles, p. 94.122x122pxDub(Dubh ou Duff)(Dubh mac Mhaoil Chaluim)Dub mac Maíl Choluimfillo de Malcolm I962–967Rí AlbanDén, "o Vehemente"Duan Albanach, 23 aquí; Dub quere dicir "Negro", "Dub o Negro" é tautolóxico.100pxCuilén(Cailean)Cuilén mac Ilduilbfillo de Indulf967–971Rí AlbanAn Fionn, "o Branco"Skene, Chronicles, p. 95.100pxAmlaíb(Amhlaigh)Amlaíb mac Ilduilbfillo de Indulf973–977Rí Alban104x104pxKenneth II(Coinneach mac Mhaoil Chaluim)Cináed mac Maíl Choluimfillo de Malcolm I971–995Rí AlbanAn Fionnghalach, "o Fratricida"Skene, Chronicles, p. 96.100pxConstantine III(Còiseam mac Chailein)Causantín mac Cuiléinfillo de Cuilén995–997Rí Alban100pxKenneth III(Coinneach mac Dhuibh)Cináed mac Duibfillo de Dub997 – 25 de marzo de 1005Rí AlbanAn Donn, "o Xefe"/ "o Marrón".O primeiro é o máis probable xa que en irlandés antigo, donn é semellante a greimm, que quere dicir "poder" ou "autoridade"; véxase Skene, Chronicles, p. 98; Hudson, Celtic Kings, p. 105.106x106pxMalcolm II(Maol Chaluim mac Choinnich)Máel Coluim mac Cináedafillo de Kenneth II1005–1034Rí Alban / Rex ScotiaeForranach, "o Destrutor";Skene, Chronicles, pp. 99–100.

* As evidencias do reinado de Eochaid non son claras: puido non ter sido nunca rei. De telo sido, sería rei xunto con Giric. Amlaíb é coñecido só pola referencia da súa morte en 977, e descríbeno como rei de Alba; xa que Kenneth II é coñecido por ser rei en 972–973, Amlaíb debeu tomar o poder entre 973 e 977.

† Eochiad era fillo de Run, rei de Strathclyde, pero a súa nai era filla de Kenneth I.

Casa de Dunkeld (1034–1286) Duncan ascendeu ó trono co neto materno de Malcolm II. Tamén foi un alto xeneral de Malcolm I, xa que o seu avó paterno, Duncan de Atholl era o terceiro fillo de Malcolm I. A casa de Dunkeld estaba polo tanto estreitamente relacionada coa casa de Alpin. Duncan foi asasinado en batalla por Macbeth, quen tivo un longo e relativamente exitoso reinado. Nunha serie de batallas entre 1057 e 1058, o fillo de Duncan, Malcolm III derrotou e asasinou a Macbeth e ó seu afillado Lulach, e reclamou o trono. Porén, a dinastía non rematou alí: coa morte de Malcolm en batalla, o seu irmán Donald Ban reclamou o trono, expulsando os fillos de Malcolm de Escocia; proseguiu unha guerra civil no seo da familia, con Donald Ban e o fillo de Malcolm, Edmund, opostos ós fillos de Malcolm respaldados polos ingleses, liderados primeiro por Duncan II e despois por Edgar. Edgar triunfou, enviando ó seu tío e irmán a cadanseu mosteiro. Despois do reinado de David I, o trono escocés pasou ó primoxénito, pasando de pai a fillo, ou de non ser posible, de irmán a irmán.

Nome común(nome gaélico moderno)(nome gaélico medieval)ReinadoReinadoTítulo medievalEpítetoAlcumeDinastía(familia do pai)Filiación materna(familia da nai)Duncan I(Donnchadh mac Crìonain)(Donnchad mac Crínáin)1034–1040100pxRí Alban<small>An t-Ilgarach"o Doente"/small>Skene, Chronicles, p. 101.neto de Malcolm IIFillo de Bethóc, filla máis vella de Malcolm II(Casa de Alpin)Macbeth(MacBheatha mac Fhionnlaigh)(Mac Bethad mac Findláich)1040–1057103x103pxRí AlbanRí Deircc"o Rei Vermello"Skene, Chronicles, p. 102.1) Fillo de Mormaer Findláech2) Neto de Malcolm II3) Marido de Gruoch, neta de Kenneth III?,Filla ou neta descoñecida de Malcolm II(Casa de Alpin)Lulach(Lughlagh mac Gille Chomghain)(Lulach mac Gille Comgaín)1057–1058103x103pxRí AlbanTairbith"o Desafortunado"-Fatuus"o Necio"Anderson, Early Sources, vol. i, p. 603.1) Fillo de Gille Coemgáin, Mormaer de Moray2) Neto de Kenneth III(Casa de Alpin)Fillo de Gruoch, neta de Kenneth IIIMalcolm III(Maol Chaluim mac Dhonnchaidh)(Máel Coluim mac Donnchada)1058–1093179x179pxRí Alban / Scottorum basileus? Cenn Mór ("Canmore")"Gran Xefe" Kingship of the Scots, pp. 51–52, 74–75; Oram, David I, p. 17, note 1. Cenn Mór.fillo de Duncan Ifillo de SuthenDonald III(Dòmhnall mac Dhonnchaidh)(Domnall mac Donnchada)1093–1097center|126x126pxRí AlbanBán, "o Xusto".fillo de Duncan IDuncan II(Donnchadh mac Mhaoil Chaluim)(Donnchad mac Maíl Choluim)1094123x123pxRí Alban / Rex Scottorumfillo de Malcolm IIIEdgar(Eagar mac Mhaoil Chaluim)(Étgar mac Maíl Choluim)1097–1107117x117pxRí Alban/ Rex ScottorumProbus, "o Valente"Anderson, Early Sources, vol. ii, p. 141.fillo de Malcolm IIIAlexandre I(Alasdair mac Mhaoil Chaluim)(Alaxandair mac Maíl Choluim)1107–1124104x104pxRí Alban/ Rex Scottorum"o Fero"fillo de Malcolm IIIDavid I(Dàibhidh mac Mhaoil Chaluim)(Dabíd mac Maíl Choluim)1124–1153100x100pxRí Alban/ Rex Scottorum"o Santo"Alcume posterior. O latín Sanctus tamén quere dicir "Sagrado". David nunca foi canonizado.fillo de Malcolm IIIMalcolm IV(Maol Chaluim mac Eanraig)(Máel Coluim mac Eanric)1153–1165122x122pxRí Alban/ Rex ScottorumVirgo"a Doncela"-Cenn Mór, "Gran Xefe"neto de David IGuillerme I"o León"(Uilleam mac Eanraig)(Uilliam mac Eanric)1165–1214100x100pxRí Alban / Rex Scottorum"o León"-Garbh, "o Áspero"Anais de Ulster, s.a. 1214.6; Annals of Loch Cé, s.a. 1213.10.neto de David IAlexandre II(Alasdair mac Uilleim)(Alaxandair mac Uilliam)1214–1249100x100pxRí Alban / Rex Scottorumfillo de Guillerme IAlexandre III(Alasdair mac Alasdair)(Alaxandair mac Alaxandair)1249–1286100x100pxRí Alban / Rex Scottorumfillo de Alexandre II

Casa de Sverre (1286–1290)

O derradeiro rei da casa de Dunkeld foi Alexandre III. A súa muller deulle dous fillos e unha filla, pero en 1286, os seus fillos morreron, e a súa filla, Margarida, só tivo unha filla tamén chamada Margarida co seu marido Eric II de Noruega antes de que ela mesma morrera. Alexandre volveu casar, pero en 1286 morreu nun accidente cando viaxaba a casa. A súa muller, Iolanda de Dreux, estaba embarazada, pero en novembro de 1286, as esperanzas de dar a luz un fillo vivo desapareceron. Por todo isto, no Tratado de Salisbury os Gardiáns de Escocia recoñeceron á neta de tres anos de Alexandre, Margarida de Noruega, como Raíña dos escoceses. Margarida permaneceu no Reino de Noruega do seu pai até o outono de 1290, cando marchou cara a Escocia. Porén, morreu nas Orcadas durante a viaxe, sen chegar a poñer un pé en chan escocés, e sen ser coroada en Scone. Por este motivo, ás veces non é considerada Raíña.

Nome Retrato Nacemento Casamento(s) Morte Dinastía Margaridaa Doncela de Noruega1286–1290 100px c. abril de 1283Tønsberg, Noruegafilla de Eric II de Noruega e Margarida sen casar setembro/outubro de 1290St Margaret's Hope, Orcadas7 anos neta de Alexandre III

Primeiro interregno (1290–1292)

Casa de Balliol (1292–1296) A morte de Margarida de Noruega comezou un interregno de dous anos en Escocia por mor da crise de sucesión. Coa súa morte, os descendentes de Guillerme I desapareceron; e non había un herdeiro claro por norma de primoxénito. Presentáronse trece candidatos; os máis prominentes eran Xoán de Balliol, bisneto do irmán máis novo de Guillerme I, David de Huntingdon, e Robert de Brus, señor de Annandale, neto de David de Huntingdon. Os gobernantes escoceses convidaron a Eduardo I de Inglaterra para arbitrar a reclamación; el aceptou pero forzou ós escoceses a xurarlle lealdade como o seu señor. Posteriormente, decidiuse que Xoán de Balliol sería o novo rei; mais probou ser feble e incapaz, e en 1296 Eduardo I obrigouno a abdicar, xa que tentaba anexionar Escocia ó reino de Inglaterra.

Nome Retrato Nacemento Casamento(s) Morte Dinastía Xoán IToom Tabard ("Capa baleira")(Iain Balliol)1292–1296 100px c. 1249 Isabella de Warenne9 de febreiro de 1281cando menos un fillo c. 25 de novembro de 1314Picardía, Francia bisneto de David de Huntingdon (irmán de Guillerme I)

Segundo interregno (1296–1306)

Casa de Bruce (1306–1371)