Clarice Lispector, nada en Chechelnyk, República Popular de Ucraína, o 10 de decembro de 1920 e finada en Río de Xaneiro o 9 de decembro de 1977, foi unha escritora e xornalista brasileira autora de novelas, contos e ensaios, sendo considerada unha das escritoras brasileiras máis importantes do século XX e a maior escritora xudía desde Franz Kafka. A súa obra está repleta de escenas cotiás simples e tramas psicolóxicas, sendo considerada unha das súas principais características a epifanía de personaxes comúns en momentos do cotiá.
É unha das figuras máis influentes da literatura brasileira e do modernismo sendo considerada unha das principais influencias da nova xeración de escritores brasileiros. É incluída pola crítica especializada entre os principais autores brasileiros do século XX.
As súas principais obras marcan cada período da súa carreira. Perto do coração selvagem foi o seu libro de estrea; Laços de família, A paixão segundo G.H., A hora da estrela e Um sopro de vida son os seus últimos libros publicados.
Ampliación
Clarice Lispector, nada en Chechelnyk, República Popular de Ucraína, o 10 de decembro de 1920 e finada en Río de Xaneiro o 9 de decembro de 1977, foi unha escritora e xornalista nada en Ucraína e naturalizada brasileira — e declaraba, en canto á súa brasilidade, ser pernambucana —, autora de novelas, contos e ensaios, sendo considerada unha das escritoras brasileiras máis importantes do século XX e a maior escritora xudía desde Franz Kafka. A súa obra está repleta de escenas cotiás simples e tramas psicolóxicas, sendo considerada unha das súas principais características a epifanía de personaxes comúns en momentos do cotiá.
Naceu nunha familia xudaica de Rusia que perdeu sas súas rendas coa Guerra Civil Rusa e se viu obrigada a emigrar como consecuencia da persecución á que estaban sendo sometidos os xudeus entón, con diversos exterminios en masa. Clarice chegou ao Brasil, aínda pequena, en 1922, cos seus pais e dúas irmás.Clarice dicía que chegara ao Brasil aos dous meses de idade, mais os documentos atestan que ela naceu o 10 de decembro de 1920, e os pasaportes para o Brasil só foran concedidos o 27 de xaneiro de 1922; por tanto optouse por manter a información comprobábel por máis dunha fonte. A escritora dicía non ter ningunha ligazón con Ucraína - "Naquela terra eu literalmente nunca pisei: fun cargada no colo" - e que a súa verdadeira patria era o Brasil. Inicialmente, a familia pasou un breve período en Maceió, até se mudar para o Recife, onde Clarice creceu e onde, aos oito anos, perdeu a nai. Aos catorce anos de idade, trasládase co pai e as irmás para o Río de Xaneiro, onde a familia se estabilizou, e onde o seu pai viría a falecer, en 1940.Clarice Lispector é chegada a Hora da Estrela .... Por Ana Marly de Oliveira Jacobino. Recanto das Letras, 11/12/2011
Estudou dereito na Universidade Federal do Río de Xaneiro, coñecida como Universidade do Brasil, a pesar de, na época, ter demostrado máis interese polo medio literario, no cal ingresou precozmente como tradutora, logo se consagrando como escritora, xornalista, contista e ensaísta, tornándose unha das figuras máis influentes da literatura brasileira e do modernismo e sendo considerada unha das principais influencias da nova xeración de escritores brasileiros. É incluída pola crítica especializada entre os principais autores brasileiros do século XX.
As súas principais obras marcan cada período da súa carreira. Perto do coração selvagem foi o seu libro de estrea; Laços de família, A paixão segundo G.H., A hora da estrela e Um sopro de vida son os seus últimos libros publicados. Faleceu en 1977, un día antes de completar 57 anos, como consecuencia dun cancro de ovario. Deixou dous fillos e unha vasta obra literaria composta de novelas, novelas curtas, contos e crónicas.
Biografía Nacemento miniatura|esquerda|Ruínas da sinagoga de Chechelnyk, aldea onde Clarice naceu. Rexistrada como Chaya Pinkhasovna Lispector (en ruso Хая Пинхасовна Лиспектор), Clarice Lispector naceu o 10 de decembro de 1920 na aldea de Chechelnyk, rexión da Podolia, entón parte da República Popular de Ucraína e hoxe parte da moderna Ucraína. Filla dos xudeus rusos Pinkhas Lispector e Mania Lispector (nada Krimgold), naceu en medio dos preparativos da familia para a fuga do país, polo antisemitismo resultante da Guerra Civil Rusa (1918-1920). Pinkhas Lispector era un comerciante, fillo do relixioso Shmuel Lispector e da burguesa Heived. Pinkhas e Mania casaran no ano novo de 1889, por determinación dos pais. Do casamento nacerían tres fillas: Leah, en 1911; Tania, en 1915; e Chaya (ou Haia), en 1920.Clarice Lispector . Instituto Moreira Salles
A fuga foi ideada primeiramente por Mania Lispector e a súa familia, que xa emigrara na súa maior parte para América do Sur co fin de traballar en organizacións xudaicas. No entanto, Pinkhas concordou coa emigración só polo avance dos pogroms, no fin da década de 1910. Por volta de 1918, a pobreza fixo que a familia se mudase para a cidade de Haisyn, tamén na Podolia (na actual Rexión de Vinnytsia), onde ocorreran algúns pogroms. Durante un deles, por volta de 1919, Mania foi estuprada por un grupo de soldados, que lle terían transmitido sífilis.Fonte terciaria dada pola escritora Claire Varin, nunha entrevista concedida ao biógrafo Benjamin Moser, en Laval, Québec, no día 7 de xaneiro de 2006. Outras fontes atribúen os problemas de Mania a outros eventos. Non hai testemuño das fillas que confirme a hipótese do estupro.
A prohibición da emigración de xudeus fixo que os Lispector buscasen medios ilegais nunha primeira tentativa, que fallou e que fixo que se mudasen para unha aldea máis próxima das fronteiras, Chechelnyk. No inverno de 1921, conseguiran deixar a Ucraína após alcanzaren o río Dnister, a través do cal foran levados á cidade de Soroco, entón pertencente á Romanía e actualmente a Moldova. Aló viviron nun albergue, e Mania foi internada nun hospital de caridade. Planearan a fuga de Europa, co intento de emigrar para o Brasil ou para os Estados Unidos, opción esta que acabou por ser inviábel debido á aprobación do Emergency Quota Act, que dificultaba a emigración de Europa Oriental.
O 27 de xaneiro de 1922, o consulado ruso en Bucarest concédelle á familia pasaportes válidos para a emigración ao Brasil, que foi feita nunha viaxe que pasou de Hamburgo a Budapest e Praga. En Praga embarcaran nun navío brasileiro que os levou, en condicións precarias, a Maceió, onde a irmá de Mania, Zicela, e o seu marido, Joseph (ou José) Rabin os esperaban. No Brasil, os nomes rusos foran substituídos por nomes da onomástica da lingua portuguesa, coa excepción de Tania: Pinkhas pasou a ser Pedro; Mania transformouse en Marieta; Leah virou Elisa; Chaya virou Clarice.
Infancia miniatura|Avenida Marquês de Olinda nos anos 1930, en Recife, para onde se mudou aos cinco anos.|250px En Maceió, a familia continuou a vivir en condicións precarias e enfrontou algúns conflitos a consecuencia das dificultades económicas e culturais. Para sustentar a familia, Pedro tornouse vendedor ambulante, comprando roupas vellas e usadas en áreas carentes para revendelas aos comerciantes da cidade, e tamén deu algunhas aulas particulares de lingua hebrea para os fillos dalgúns veciños e vendía cortes de liño. A situación mellorou só cando Pedro, ao lado de José, pasou a fabricar xabón, como facía en Ucraína.
En 1924, aos catro anos de idade, Clarice ingresou no xardín de infancia. En 1925, após tres anos morando en Maceió, mudouse, pouco despois do seu pai, para Recife coa súa nai e irmás, posibelmente como consecuencia dos conflitos familiares e do desexo de Pedro de mellorar as condicións da familia mudándose para un centro económico que presentaba tamén unha poboación xudaica máis cohesionada. Viviran no barrio Boa Vista.Segundo unha carta enviada a Giovanni Pontiero por Tania Lispector Kaufmann.
En 1928, aos sete anos, aprendeu a ler e a escribir. En 1930, pouco despois, escribiu, inspirada por unha peza que vira, a súa primeira peza teatral, Pobre menina rica, de tres actos e cuxas páxinas se perderon. En 1931, enviou contos para a páxina infantil do Diário de Pernambuco, mais o xornal non publicou os seus textos porque “os outros dicían así: ‘Era unha vez, e iso e aquilo...’. E os meus eran sensacións. ... Eran contos sen fadas, sen piratas. Entón ninguén quería publicar”.. Após completar o xardín de infancia, ingresou no ensino primario, na Escola João Barbalho, mostrando bastante interese polas matemáticas e pasando a dar aulas desa disciplina aos fillos dos veciños.
Por volta desa época, mudáranse para a rúa Imperatriz Teresa Cristina. En 1930, no terceiro curso, Clarice ingresou no Colégio Hebreu-Iídiche-Brasileiro, onde aprendeu hebreo e yiddish. O estado de Mania agravouse, e Clarice escribiu, para tentar agradala, contos e pezas, mais o 21 de setembro de 1930, aos corenta e dous anos, Mania Lispector morreu e foi sepultada no Cemiterio Israelita do Barro. En homenaxe á nai, Clarice compuxo a súa primeira peza para piano.
O 15 de decembro, o seu pai deu inicio ao proceso de nacionalización, solicitando un documento inicial. O 17 de xuño de 1931, encamiñou un pedido de naturalización. En 1932, Clarice, aos doce anos, foi aprobada, ao lado da irmá Tania e da prima Bertha, no Ginásio Pernambucano. En 1933, decidiu tornarse escritora cando “tomei posesión da vontade de escribir ... vinme de repente nun baleiro. E nese baleiro non había quen me puidese axudar”. Na súa última entrevista en vida, ela dixo que na súa formación literaria “mesturei todo. Eu lía novela para rapazas, novela rosa, mesturado con Dostoievski. Eu escollía os libros polos títulos e non polos autores.(...) Mesturei todo. Fun ler, aos trece anos, Hermann Hesse, ‘O lobo estepario’,(...) e tiven un choque. Aí comecei a escribir un conto que non acababa nunca máis. Terminei rachandoo (...)”.Vídeo: entrevista com Clarice Lispector. TV Cultura, febreiro de 1977. A familia mudouse para unha casa propia na avenida Conde da Boa Vista.
Adolescencia miniatura|Barra da Tijuca, no Río de Xaneiro, na década de 1950, onde pasou a adolescencia.|240px O 7 de xaneiro de 1935, con 14 anos, mudouse coa familia para o Río de Xaneiro, no navío inglés Highland Monarch, onde o seu pai esperaba proseguir cos avances do seu negocio e conseguir bos maridos para as súas fillas nos círculos xudaicos cariocas. Elisa, entre tanto, ficou aínda algúns meses en Recife traballando, indo para o Río de Xaneiro pouco máis tarde e prestando concurso para o Ministério do Trabalho. A pesar de acadar as mellores notas, non había prazas, e ingresou no posto grazas á amizade da familia co político Agamenon Magalhães, entón ministro do traballo e anteriormente profesor de xeografía de Clarice e Tania. En 1938, Tania tamén se tornou funcionaria pública.
Pasan a primeira semana no Río de Xaneiro na residencia dun matrimonio xudaico no barrio Flamengo e despois moran nunha casa antiga preto do Campo de São Cristóvão. Estabilízanse na cidade enseguida, ocupando parte da casa 341 da rúa Mariz e Barros, no barrio da Tijuca. Clarice entón estudaba o cuarto ano do ximnasio no colexio Sílvio Leite, na mesma rúa da súa casa.
En 1936, terminou o ximnasio e ingresou, o 2 de marzo de 1937, nunha escola preparatoria, a Facultade de Dereito da Universidade Federal do Río de Xaneiro, entón chamada de Universidade do Brasil. A decisión causou estrañamento na época, tanto por Clarice ser muller canto por non pertencer á elite carioca, mais era xustificada polos seus desexos de mudanzas sociais, pois “o que eu vía [en Recife] me facía como me prometer que non deixaría aquilo continuar”.