Los idiomes iranios orientales son un subgrupu de llingües iranies que remanecieron en tiempos iranios medios (dende alredor del sieglu IV e. C.). L'idioma avéstico ye de cutiu clasificáu como iraniu oriental tempranu, pero esto nun ye seguru. Nos idiomes iranios orientales estrémase una caña meridional y otra septentrional, pero a pesar d'ello, l'iraniu oriental permaneció un continuu dialeutu únicu suxetu a innovación común.

Como opuestu a los dialeutos iranios occidentales medios, l'iraniu oriental mediu conserva sílabes final de pallabra. L'iraniu oriental créese que se dixebró del iraniu occidental nel cursu de finales del II mileniu e. C., y taba posiblemente allugáu na cultura de Yaz.

L'idioma iraniu oriental sobreviviente más ampliu ye'l pastún con unos 40 millones de falantes, un idioma mayoritariu n'Afganistán y Paquistán occidental.

Nororiental El grupu nororiental namái tien dos llingües vives en dos rexones llargamente separaes, el idioma yagnobi de Taxiquistán (que baxa del sogdiano) y el idioma osético d'El Cáucasu (baxa del escito-sármata). Estos son restos d'un vastu continuu etno-llingüísticu qu'ocupaba les estepes d'Asia Central nel I mileniu e. C. L'idioma avéstico en sí, l'afirmación más antigua de la caña irania, ye un miembru del grupu. Cola presencia griega nel Asia Central, dalgunos d'estos llinguaxes más orientales tán documentaos na so etapa iraniu mediu (d'ende la clasificación "oriental"), ente que nun sobrevivió prueba documental del continuu escito--sármata que diba dende Kazakstán al oeste al traviés de la estepa póntica hasta Ucraína.

Avéstico, hacia 1300 e. C.-sieglu VII e. C. (clasificación insegura) Bactrio, escontra'l sieglu IV e. C. - sieglu IX Corasmio, escontra'l sieglu IV e. C.- sieglu XIII * Sogdiano, dende alredor del sieglu IV e. C. Yagnobi Escito-sármata Oriental (Escita-jotanés) Jotanés, ss. V-X. Tumsuqués (enantes maralbashi), sieglu VII ** Occidental (Escito-sármata), dende alredor del VII e. C. Alánico Osetiu (dialeutos: iron, digorés, yásico)

Suroriental El grupu suroriental inclúi alredor de 11 (asina lo envalora SIL) idiomes y dialeutos falaos por munches persones nel Asia Sur-Central. Cada sub-familia nesta llista contién subgrupos ya idiomes individuales.

Llingües del Pamir Grupu sugní Sugní rosaní - jufí Bartanguí - orosorí - saricolí Yazgulamí Munyí y yidgá Sanglechí y iscasimí vají (con influencia saka)

Pastún (incluyendo wazirí) Pastún septentrional Pastún meridional Wanetsi

Comparanza léxica Los numberales comparaos en diverses llingües iranies orientales son: {|class=wikitable style=text-align:center; |- ! rowspan=3|GLOSA ! colspan=2 rowspan=2|Septentrionales ! colspan=9|Meridionales ! rowspan=3|Avesta ! rowspan=3|PROTO-INDOIRANIOORIENTAL ! rowspan=3|PROTO-INDOIRANIO |- ! colspan=7|Llingües del Pamir !! colspan=2|Pashto |- ! Osetiu !! Yaġnōbī ! Ishkashmi !! Munji !! Sarikoli !! Shughni !! Wakhi !! Yazgulami !! Yidgha ! Central !! Meridional |- | '1' || yew || i || ok || yu || ʔiw || yīw || yi(w) || wuːg || yu || yaw || yäw || aēuua || *aiwa || *aiwah |- | '2' || duwɐ || du || də(w) || lə || ðɔu || ðʊyøn || bu(i) || ðow || loʰ || dwa || dwa || duua || *ðwa || *dwā |- | '3' || ɐrtɐ || tiɾai || ro(i) || çrai || arɔii || arai || tru(i) || ʦuːy || ʃɪroi || dre || dreː || θritišr- || *θrai- || *θráyah |- | '4' || ʦupːar || tᵊfoɾ || ʦə'fur || ʧfiɾ || ʦavur || ʦavoːr || ʦɯbɯr || ʧer || ʧir || ʦaˈlor || ʦaloːr || caθβar || *caθwār || čaθwā́rah |- | '5' || fonʣ || panʧ || ponz || pɔnʤ || pinz || piːnʣ || panʣ || penʤ || panʧ || pinˈʣə || pinza || paṇca || *panca || *pánča |- | '6' || ɐxsɐz || uxʃ || χol || ɔxʂə || χeil || xoːʝ || ʃað || çuw || uxʃo || ʃpaʐ || ʃpag || xšuuas || *xšwaz || *xšwáš |- | '7' || avd || avd || uvd || ɔvdə || ɯvd || wuːvd || ɯb || uvd || ʌfdo || oˈwə || wa || hapta || *havða || *haptá |- | '8' || ast || aʃt || ɔt || ɔʃcʲə || wɔxt || waçt || at || uçd || oʃʧo || aˈtə || ata || ašta || *ašta || *Haštā́ |- | '9' || farast || naw || naw || naw || niɛw || nɔw || naw || nuw || no || nəh || ana || nawa || *nawa || *náwa |- | '10' || dɐs || daʃ || da || da || ðɛs || ðis || ðas || ðuːs || los || las || laːs || dasa || *ðasa || *dáća

Referencies

Bibliografía Compendium Linguarum Iranicarum, ed. Schmitt (1989), p. 99. Enllaces esteriores Llingües iranies en LINGVÆ·IMPERII ethnologue report

Ver tamién Llingües iranies Idiomes iranios occidentales