miniatura|O Catecismo do labrego, popular obra en prosa de Valentín Lamas Carvajal. Prosa é a forma que toma naturalmente a linguaxe (tanto a oral como a escrita) para expresar os conceptos, e non está suxeita, como o verso, a medida e a cadencia. Identifícase co contraposto ao ideal e a perfección. Na súa esencia, a prosa refírese á escritura que se asemella á fala natural.
A prosa é unha forma da lingua escrita, definida por oposición ao verso, con figuras que se agrupan no chamado paralelismo. Definiuse a prosa por oposición ao verso, porque aquela non ten nin ritmo métrico, nin repetición (formas fixas) nin periodicidade (rima). No se ha encontrado el texto que pueda referenciar estas frases; o al menos no se corresponde con la sección Prosa - poesía en Oswald Ducrot e Tzvetan Todorov, Diccionario enciclopédico de las ciencias del lenguaje, edición española de 1995 (Siglo XXI), pg. 182. Ritmo, repetición e periodicidade son xustamente os elementos caracterizadores da oralidade. miniatura|Imaxe da Prosa A prosa na escritura é o uso da linguaxe que se opón ao verso. As palabras agrúpanse sen seguir as leis da métrica, senón que imitan o fluír do discurso oral. É a maneira máis natural de escribir, por iso ademais da literatura, aparece nos medios de comunicación, avisos, leis e outros documentos. Trátase do carácter máis próximo á fala, sendo o derradeiro estilo literario en aparecer, posto que os primeiros escritos literarios empregaban o verso xustamente para marcar o carácter artístico e facilitar a memorización.
A prosa é unha linguaxe que segue o fluxo ou ritmo natural da fala, as estruturas gramaticais ordinarias ou, na escritura, as convencións e o formato típicos. Por tanto, a prosa abarca desde a linguaxe coloquial até a escritura académica formal. A prosa diferénciase sobre todo da poesía, en que a poesía segue algún tipo de estrutura artística intencionada e artificiosa. As estruturas poéticas varían drasticamente segundo a lingua.
Tradicionalmente, a narrativa asóciase á prosa, pero pode haber poemas narrativos e textos en prosa de carácter non narrativo, como o ensaio, a descrición etc. por tanto é incorrecto considerar a prosa como un gran xénero literario.
Como termo teórico de xéneros, a prosa refírese a aqueles diferentes elementos de xénero da literatura que comunican e, en maior ou menor medida, interpretan o que se observa, se sente, se imaxina e se pensa: colocándoo nun contexto de significado explícito ou implícito, explicándoo, comentándoo, analizándoo ou avaliándoo, e que (a diferenza do drama en verso e da poesía lírica) non están en forma de verso.Vgl. eingehender Thomas Althaus: Prosa. In: Gerhard Lauer, Christine Ruhrberg (Hrsg.): Lexikon Literaturwissenschaft · Hundert Grundbegriffe. Philipp Reclam jun., Stuttgart 2011, ISBN 978-3-15-010810-9, S. 275–278.
Orixe Orixinalmente, o termo prosa empregábase para describir textos científicos escritos (por exemplo, en historiografía, filosofía ou ciencias naturais), así como notas escritas, en contraposición á poesía, que até o século XVIII estaba escrita predominantemente en verso e estaba destinada á recitación oral. Esta distinción deu forma á comprensión moderna da literatura ata o século XVIII, que incluía un sistema de valores que favorecía fundamentalmente o verso e consideraba que a prosa dentro deste sistema carecía de "poder formativo".Thomas Althaus: Prosa. In: Gerhard Lauer, Christine Ruhrberg (Hrsg.): Lexikon Literaturwissenschaft. Hundert Grundbegriffe. Reclam, Stuttgart 2011, ISBN 978-3-15-010810-9, S. 275–278, hier S. 275.
Na literatura grega antiga, calquera literatura chamábase poesía. Con todo, o concepto mesmo de arte na cultura grega estaba indisolublemente ligado ao ritmo e, por tanto, a maioría das obras literarias tiñan unha forma poética . Máis tarde, o discurso organizado rítmicamente comezou a chamarse verso, en oposición ao discurso que non está asociado co ritmo. Os antigos romanos, os sucesores da cultura grega, comezaron a chamalo prosa. En Quintiliano atopou a expresión ōrātiō prōsa, en Séneca - só prōsa para referirse á liberdade de expresión, repeticións non rítmicas.
En latín prōsa (ōrātiō) fórmase a partir do adxectivo prōsus "directo", "libre"; prōrsus o mesmo, en latín antigo prōvorsos "volveuse cara a adiante", "recto", participio do latín antigo. O verbo prōvortere "volverse cara a adiante" (lat. prōvertere ). O termo ás veces contrastábase co nome do versículo, en latín versus ( prōrsā et vorsā "en prosa e poesía" por Apuleio).
A pesar da aparente obviedade, non existe unha distinción clara entre os conceptos de "prosa" e "poesía". Hai obras que non teñen ritmo, con todo, divididas en liñas e relacionadas coa poesía, e viceversa, escritas en rima e con ritmo, están relacionadas coa prosa (ver prosa rítmica). Funcionamento do texto en prosa A diferenza do verso, o texto en prosa non se rexe por regras estritas. Con todo, existen entre os escritores algunhas «boas prácticas» que buscan organizar o contido do texto. Estas «boas prácticas» abórdanse en numerosas obras didácticas, entre as que destaca Comunicação em prosa moderna, de Othon Moacir Garcia. As principais recomendacións son:
organizar o contido do texto en temas e subtemas e abordalos sistematicamente en bloques de texto denominados parágrafos; iniciar cada parágrafo deixando un espazo visible respecto á marxe esquerda, co fin de facilitar a identificación dos parágrafos; comezar cada parágrafo presentando unha idea, un feito ou un obxecto e desenvolver devandita presentación ao longo do parágrafo.
Historia da prosa Os primeiros autores de obras en prosa son indicados por Ferécides de Siros e os miletianos.Escuela Miletiana | Enciclopedia de la Glorieta Antigamente nomeábase tamén a Cadmo de Mileto.
Na Antiga Grecia, xunto á poesía existía a prosa de ficción: mito, lenda, fábula, comedia. Estes xéneros non se consideraban poéticos, porque para os antigos gregos o mito era un fenómeno non artístico, senón relixioso, a lenda -histórica-, o conto de fadas -doméstico-, a comedia considerábase demasiado realista. A prosa de non ficción incluía obras oratorias, políticas e, máis tarde, científicas. Así, no mundo antigo, Antiga Roma e logo na Europa Medieval, a prosa estaba nun segundo plano, constituíndo a literatura do cotián ou publicitaria, en contraposición á poesía altamente artística.
O latín tivo unha grande influencia no desenvolvemento da prosa en moitos países europeos. Especialmente importante foi o gran orador romano Cicerón (106–43 a. C.)."Literature", Encyclopædia Britannica. online Foi a "lingua franca" entre os europeos alfabetizados ata tempos bastante recentes, e as grandes obras de Descartes (1596–1650), Francis Bacon (1561–1626), e Baruch Spinoza (1632–1677) foron publicadas en latín. Entre os últimos libros importantes escritos principalmente en prosa latina estaban as obras de Swedenborg (m. 1772), Linnaeus (m. 1778), Euler (m. 1783), Gauss (m. 1855), e Isaac Newton (m. 1727). O latín utilizouse case universalmente en Italia até finais do século XIII, cando Dante creou unha prosa vernácula na parte non métrica da súa famosa Vida nova (Vita Nuova), escrita ao redor de 1293.
Os primeiros intentos coherentes de crear prosa alemá pertencen á época de Carlomagno, e o primeiro exemplo que se adoita citar é o Strassburger Eidschwüre (Xuramentos de Estrasburgo) de 842. Con todo, a efectos literarios, a linguaxe métrica utilizouse exclusivamente durante o período "mittelhochdeutsch" (alto alemán medio), que durou até finais do século XIII. Poderíase argumentar que a inexistencia dunha prosa alemá clara e concreta foi un dos principais desastres da civilización europea.
Cara ao ano 1200, os cronistas franceses que tiñan algo concreto que comunicar e carecían de dotes naturais para a poesía comezaron a abandonar a versificación. A prosa francesa máis antiga foi traducida do latín, pero dise que Balduino VI, falecido en 1205, encargou a varios escribas que recompilasen en lingua vernácula unha historia do mundo.
O papel do latín foi substituído polo francés desde o século XVII até mediados do século XX, é dicir, até a adopción do inglés: Durante uns trescentos anos, a prosa francesa foi a forma en que a intelixencia europea deu forma e comunicou os seus pensamentos sobre historia, diplomacia, definición, crítica, relacións humanas... todo excepto metafísica.
Etimoloxía creativa O termo orixinouse na expresión latina prosa oratio "discurso directo" (sen os ornamentos do verso), onde prosa é o feminino de prosus, antes prorsus "directo", do antigo latín provorsus "(moverse) adiante", de prol- "adiante" + vorsus "volto", participio pasado de vertere "volverse".Online Etymology Dictionary
Liturxia Na historia da música litúrxica, no século VI o termo "prose" designa un cántico con versos alternados, e despois dunha codificación, no século XIV designa un himno latino cantado nas misas solemnes (como por exemplo o Días irae).
Estrutura A prosa contén unha estrutura métrica máis informal que o verso, que case sempre se atopa na poesía tradicional. A creación de poemas implica unha métrica ou rima, mentres que na prosa as frases gramaticais completas constitúen parágrafos e evitan o atractivo estético. Algunhas obras en prosa conteñen restos de estrutura métrica, e a versificación é unha mestura consciente dos dous formatos da literatura coñecida como "poesía en prosa". Do mesmo xeito, calquera obra en verso con algunhas restricións coñécese como "verso libre". A prosa presenta unha forma máis reflexiva da fala ordinaria, a miúdo conversacional . Neste punto, Samuel Taylor Coleridge dixo, en broma, que os poetas novatos deberían coñecer as "definicións de prosa e poesía, é dicir, prosa: palabras na súa mellor orde; poesía: as mellores palabras na súa mellor orde".
Na obra de Molière, Le bourgeois gentilhomme, o señor Jourdain pediu que se escribise algo sen versos nin prosas, e o seu profesor de filosofía respondeu que «non hai outra maneira de expresarse que en prosa ou en versos», pola simple razón de que «todo o que non é prosa é verso, e todo o que non é verso é prosa». Así, en relación coa definición antes mencionada, pódese dicir que «o pensamento é a tradución de ideas sen adicións, xa que as ideas no cerebro non seguen ningunha composición métrica».
Xéneros literarios en prosa Aínda que o concepto de xénero define o contido dunha obra máis que a súa forma, a maioría dos xéneros gravitan cara á escritura poética (poemas, obras de teatro) ou a prosa. Con todo, esta división non debe tomarse ao pé da letra, xa que hai moitos exemplos nos que obras de diversos xéneros escribíronse con formas pouco habituais para eles. Algúns exemplos son as novelas e os relatos curtos dos poetas rusos escritos en forma de verso: "O Conde Nulin", "Unha casa en Kolomna", "Eugene Onegin", obras de Pushkin, "O tesoureiro" e "Sashka" de Lérmontov. Ademais, hai xéneros que se escriben coa mesma frecuencia en prosa e en verso (conto de fadas).
Os xéneros literarios tradicionalmente clasificados como prosa son a biografía, o manifesto, o ensaio, a novela, a parábola, o conto, a epopea etc.
Xéneros narrativos Refírese a aqueles xéneros discursivos cunha extensión limitada. Pódese distinguir dúas series de narrativas. A narrativa da modernidade e a narrativa da posmodernidade. O que narra a historia denomínase Narrador, este xénero cumpre a función referencial da linguaxe. Este xénero caracterízase para ser unha narración de forma secuencial composto por personaxes dentro desta. Ten coherencia no que se está contando, ten en conta os tempos, nos que os personaxes actúan. Comunica as máis íntimas vivencias do home, que é subxectivo, os estados anímicos e os estados amorosos. O presente, pasado e futuro confúndense.
Biografía