thumb|300px|right|Simulación de vídeo do crecemento tumoral dun oligodendroglioma anaplásico. A simulación realizouse ao longo de 2600 días desde a aparición do tumor (unha célula orixinal) cun nivel de detección de 1 célula/mm2. O oligodendroglioma anaplásico é un tumor neuroepitelial que se cre que se orixina nos oligodendrocitos, un tipo de célula glial. Na clasificación dos tumores cerebrais da Organización Mundial da Saúde (OMS), o oligodendroglioma anaplásico clasifícase como grao III. Durante o curso da enfermidade poden dexenerar en oligodendroglioma de alta malignidade, de grao IV. A gran maioría dos oligodendrogliomas xorden esporadicamente, sen causa confirmada e sen herdanza familiar.

Signos e síntomas Os síntomas do oligodendroglioma anaplásico poden incluír: Convulsións Cefalea Debilidade nun lado do corpo Dificultades lingüísticas Cambios de comportamento e personalidade Problemas de equilibrio e movemento Problemas de memoria.

Patoxénese O oligodendroglioma anaplásico (maligno) pertence ao grupo dos gliomas difusos e xorde no sistema nervioso central (cerebro e medula espiñal) a partir de células nai precursoras dos oligodendrocitos. Este tumor ocorre principalmente na mediana idade, cun pico de frecuencia entre a 4ª e a 5ª década de vida.

Diagnóstico O principal procedemento diagnóstico é a resonancia magnética (MRI). Ás veces, ademais dos diagnósticos rutineiros, o metabolismo dos tecidos móstrase usando a tomografía por emisión de positróns (PET). O diagnóstico confírmase a través dun exame de tecido fino despois da cirurxía. O oligodendroglioma anaplásico adoita mostrar perda de material xenético: entre o 50 e o 70 % dos oligodendrogliomas anaplásicos de grao III da OMS mostra perdas alélicas combinadas no brazo curto do cromosoma 1 (1p) e no brazo longo do cromosoma 19 (19q). Esta alteración é coñecida como "codeleción 1p/19q". Pódese considerar beneficiosa para o paciente e fai máis probable unha resposta á radioterapia ou quimioterapia. A designación de oligodendroglioma de grao III (grao alto) inclúe xeralmente diagnósticos previos de oligodendroglioma anaplásico ou maligno.

Terapia A cirurxía pode axudar a reducir os síntomas provocados polo tumor. Sempre que a localización deste o permita, óptase por eliminar o máis completamente posible o tumor visible na resonancia magnética. Pero, dado que as células dun oligodendroglioma anaplásico normalmente xa migraron ao tecido cerebral san circundante no momento do diagnóstico, a eliminación cirúrxica completa de todas as células tumorais non é posible. O marcador "codeleción 1p/19q" xoga un papel cada vez máis importante na elección de terapias e combinacións terapéuticas. Debido a que este tumor causa unha afección indolente (unha afección médica que progresa lentamente asociada con pouca ou ningunha dor) e á morbilidade potencial asociada á neurocirurxía, a quimioterapia e a radioterapia, a maioría dos neurooncólogos optarán inicialmente pola espera atenta e tratarán aos pacientes de forma conservadora. O tratamento sintomático adoita incluír o uso de anticonvulsivos para as convulsións e esteroides para o inchazo do cerebro. Para o tratamento posterior, a radiación ou quimioterapia con temozolomida ou a quimioterapia con procarbazina, lomustina e vincristina (PCV) demostrou ser eficaz e foi o réxime de quimioterapia máis utilizado para o tratamento do oligodendroglioma anaplásico.

CyberKnife pódese usar para tratar o oligodendroglioma anaplásico.

Prognóstico A taxa de supervivencia relativa aos 5 anos é a seguinte: de 20 a 44 anos, 76%. 45 a 54 anos, 67%. 55 a 64 anos, 45%. A procarbazina, lomustina e a vincristina utilízanse desde maio de 1975. Durante 48 anos, probáronse regularmente novas opcións terapéuticas en ensaios terapéuticos para mellorar o tratamento desta doenza.<ref name="pmid1122488"

Investigación Descubriuse que as neoplasias se comunican entre si nunha ampla rede, intercambiando substancias necesarias para a súa supervivencia e buscando así evitar os efectos da radiación ou da quimioterapia. A comunicación en rede tamén xoga un papel importante na propagación da enfermidade. As células tumorais incluso están conectadas a células nerviosas saudables e reciben sinais directos delas, o que permite que os tumores crezan máis rápido. Os mecanismos estudados non só ofrecen explicacións fundamentalmente novas para o crecemento tan agresivo deste tipo de tumores. Tamén ofrecen vías para novas terapias que intentan deter o crecemento dos tumores cerebrais e facer que as terapias existentes sexan máis efectivas. Así, a interrupción ou mesmo a destrución das redes de células tumorais convértese nun principio terapéutico totalmente novo en oncoloxía, cos primeiros ensaios clínicos baseados nestes resultados.

Literatura

Weller M, van den Bent M, Preusser M, Le Rhun E, Tonn JC, Minniti G, Bendszus M, Balana C, Chinot O, Dirven L, French P, Hegi ME, AS Jakola, M. Platten, P. Roth, R. Rudà, S. Short, M. Smits, MJ Taphoorn, A. von Deimling, M. Westphal, R. Soffietti, G. Reifenberger, W. Wick: EANO guidelines on the diagnosis and treatment of diffuse gliomas of adulthood. In: Nature reviews. Clinical oncology. Band 18, Nummer 3, 03 2021, S. 170–186, DOI:10.1038/s41571-020-00447-z, PMC 7904519 (recensión).

Notas

Véxase tamén Bibliografía Weller M, van den Bent M, Preusser M, Le Rhun E, Tonn JC, Minniti G, Bendszus M, Balana C, Chinot O, Dirven L, French P, Hegi ME, AS Jakola, M. Platten, P. Roth, R. Rudà, S. Short, M. Smits, MJ Taphoorn, A. von Deimling, M. Westphal, R. Soffietti, G. Reifenberger, W. Wick: EANO guidelines on the diagnosis and treatment of diffuse gliomas of adulthood. In: Nature reviews. Clinical oncology. Band 18, Nummer 3, 03 2021, S. 170–186, DOI:10.1038/s41571-020-00447-z, PMC 7904519 (recensión).

Categoría:Cancro Categoría:Neuroloxía