O Vákner é unha figura mitolóxica galega que designa o ser que o peregrino armenio Mártir (ou Mártiros), bispo de Arzendjan, atopou no seu camiño a Fisterra (1491), e que se converteu nun símbolo da peregrinación Xacobea a Fisterra, Galicia. Trátase dun animal fantástico que adoita adoptar a forma dun enorme lobishome.
Lenda e características En outubro de 1485 un bispo armenio chamado Mártir peregrinou a Roma desde a cidade armenia de Erzincan, actualmente pertencente a Turquía, e logo continuou viaxe por Europa, chegando a Santiago de Compostela, e desde aquí a Fisterra. Pasou en Galicia 84 días do ano 1492, e durante os máis de seis anos da súa peregrinación, deixou memoria nun breve escrito que se traduciu ao español en 1898.
O bispo conta como nos Montes dos Buxantes, concello de Dumbría, despois de recibir a bendición de Santiago, “púxenme en camiño e cheguei á extremidade do mundo, á praia da Santa Virxe, a un edificio que foi construído pola propia man do apóstolo san Paulo (sic) e que os francos chaman Santa María de Fisterra. Padecín moitos traballos e fatigas nesta viaxe, na cal topei con gran cantidade de bestas moi perigosas. Encontramos o vakner, animal grande e moi daniño.”
Segundo J. l. Pensado o Vákner tería que ser un animal fabuloso creado pola igrexa para desterrar un culto pagán. Aurora Lestón Mayo considérao un dragón como o 'fáfner' da Biblia. É evidente que se parece a seres salvaxes da mitoloxía popular como o busgoso asturiano, o basajaun vasco e o rabeno e o lobishome galegos.
No Dicionario dos seres míticos galegos engádese “Os habitantes dalgún lugar próximo que el (bispo Mártir) chama País dos Holani, comedores de peixe e falantes dunha lingua que o bispo non entende, marabillábanse de que o armenio puidese zafarse do Vákner cando grupos de vinte persoas non puideran pasar”.
Escultura O concello de Dumbría inaugurou o 5 de maio de 2022 unha escultura de 5 metros do monstro, creada polo artista Cándido Pazos. Trátase dunha iniciativa que puxo en marcha o ente público, dentro do proxecto Territorio Vákner, para potenciar o interese do Camiño a Fisterra e Muxía.
Notas
Véxase tamén
Bibliografía
Relación de un viaje por Europa con la peregrinación á Santiago de Galicia, verificado á fines del siglo XV por Mártir, obispo de Arzendjan. Traducido do armenio por M. J. Saint-Martin e do francés por E. G. de R. (Emilia Gayangos de Riaño).
Outros artigos Territorio Vákner
Ligazóns externas www.galiciaencantada.com
Categoría:Mitoloxía galega