miniatura|320x320px|Esbozos para medallas de Pisanello dedicadas a Afonso V de Aragón (Museo do Louvre)."Pisanello, Antonio: Droits et revers de quatre médailles d'Alphonse V d'Aragon". Musée du Louvre, Département des Arts graphiques.

Coñécense como medallas de Pisanello a serie de 23 medallas creadas en Italia por Antonio di Puccio Pisano, alcumado Pisanello (Pisa ou Verona, antes de 1390 - Nápoles, ca. 1455), un pintor e medallista considerado como un dos máximos expoñentes do gótico internacional en Italia, primeiro en retomar a tradición das medallas de retrato abandonada no século XI, coa dedicada a Xoán VIII Paleólogo, en 1438. Esta medalla do emperador bizantino tivo unha difusión extraordinaria e motivou que Pisanello comezase a recibir numerosas encargas doutras medallas por parte de nobres de Milán, Mantua, Ferrara, Rimini e Nápoles, e tamén doutros dignatarios aliados das respectivas cortes. Esta serie de novas creacións coñécese como as "medallas de Pisanello"."Pisanello: Biography". Web Gallery of Art."Pisanello: Biography". National Gallery of Art."Portrait Medals: History and Production Processes. Pisanello and the History of the Renaissance Medal". The Metropolitan Museum of Art.Pollard, G.; Mauro Mori, G. (1981). Páxina 5.Forrer, L. (1909). Vol. IV. "Pisanello (Pisano, Antonio)". Páxinas 564-581.

Tipoloxía miniatura|264x264px|Esbozo dunha medalla de Pisanello sobre Afonso V de Aragón. As medallas dos señores da corte italiana (Gonzaga, Este, Malatesta, Visconti, d'Aragona, etc.) gozaron dun éxito extraordinario grazas á combinación perfectamente equilibrada de idealización e realismo. Os potentados da súa época representábanse na medalla de Pisanello de perfil no anverso, como nas moedas romanas, en tanto que no reverso aparecían escenas alegóricas ou figuras simbólicas de carácter evocador. Todo isto acompañábase adoito de lemas, símbolos e atributos diversos, de interpretación culta e pouco retóricos.Zeri, F. et al. (1999). Páxina 33.

O tamaño da medalla estaba, ata certo punto, influído pola revelancia social do personaxe representado; deste xeito, a medalla do Paleólogo, as do rei Afonso e as dos señores italianos teñen un diámetro de arredor de dez centímetros, en tanto que as dos humanistas e os dignatarios da corte se sitúan entre os oito e os seis centímetros. As excepcións a esta norma constitúenas as medallas de Leonello d'Este, que son máis pequenas.

As medallas de Pisanello, admiradas xa na súa época, cuñáronse nun número moi limitado de exemplares. Por exemplo, Leonello d'Este , nunha carta de 1448 aclara que só se fixeron dous exemplares da medalla de Pier Candido Decembrio, un para o interesado e outro conservado polo Duque de Ferrara.VV.AA. (1983). Páxina 4.

Os escasos exemplares destas medallas, xeralmente cuñadas, forman hoxe parte das coleccións máis prestixiosas do mundo: o Gabinete de Medallas de París, o Museo Nacional do Bargello (Florencia), o Metropoloitan Museum of Art (Nova York)"Pisanello". The Metropolitan Museum of Art., a National Gallery of Art (Washington)"Pisanello: Works of Art". National Gallery of Art., o Victoria and Albert Museum (Londres)"Pisanello". Victoria and

Albert Museum., etc.

Medallas AnversoReversoTítuloAnoDiámetro100x100px100x100pxMedalla de Giovanni VIII Paleologo."Medal of Emperor John VIII Palaeologus". Web Gallery of Art."Medal: John VIII Palaeologus". The Metropolitan Museum of Art.Ca. 143810,20 cm103x103px100x100pxMedalla de Gianfrancesco I Gonzaga."Gianfrancesco Gonzaga". Web Gallery of Art."Medal: Gianfrancesco I Gonzaga". The Metropolitan Museum of Art.Ca.

144710,00 cm100x100px100x100pxMedalla de Niccolò Piccinino."Gianfrancesco Gonzaga". Web Gallery of Art."Portrait medal of Niccolò Piccinino". The Metropolitan Museum of Art.Ca. 1441

14428,85 cm100x100px101x101pxMedalla de Filippo Maria Visconti."Gianfrancesco Gonzaga". Web Gallery of Art."Filippo Maria Visconti". National Gallery of Art.144110,20 cm100x100px100x100pxMedalla de Francesco Sforza."Francesco Sforza". Web Gallery of Art."Francesco Sforza". The Metropolitan Museum of Art.Ca. 14418,80 cm100x100px100x100pxPrimeira medalla de Lionello d'Este."Leonello d'Este". Web Gallery of Art."Medal: Leonello d'Este". The Metropolitan Museum of Art.Ca. 14416,50 cm100x100px100x100pxSegunda medalla de Lionello d'Este."Leonello d'Este (2)". Web Gallery of Art."Leonello d'Este (2)". National Gallery of Art.Ca. 14417,00 cm100x100px100x100pxTerceira medalla de Lionello d'Este."Leonello d'Este (3)". Web Gallery of Art."Leonello d'Este". National Gallery of Art.14446,85 cm100x100px100x100pxCuarta medalla de Lionello d'Este."Leonello D’Este". Italian Renaissance Medals.Ca. 1441

14446,60 cm102x102px100x100pxQuinta medalla de Lionello d'Este."Leonello d'Este (5)". National Gallery of Art.Ca. 1441

14446,90 cm100x100px100x100pxSexta medalla de Lionello d'Este."Leonello d'Este (6)". Web Gallery of Art."Leonello d'Este (6)". National Gallery of Art.Ca. 144410,10 cm100x100px100x100pxPrimeira medalla de Sigismondo Pandolfo Malatesta."Sigismondo Pandolfo Malatesta". Web Gallery of Art."Sigismondo Pandolfo Malatesta (1)". National Gallery of Art.Ca. 14459,00 cm100x100px100x100pxSegunda medalla de Sigismondo Pandolfo Malatesta."Sigismondo Pandolfo Malatesta (2)". Web Gallery of Art."Sigismondo Malatesta (2)". The Metropolitan Museum of Art.144510,00 cm101x101px102x102pxMedalla de Novello Malatesta."Domenico Novello Malatesta". National Gallery of Art.14458,50 cm100x100px100x100pxMedalla de Vittorino da Feltre."Vittorino da Feltre". Web Gallery of Art."Portrait medal of Vittorino Rambaldoni da Feltre". The Metropolitan Museum of Art.ca. 14466,50 cm100x100px100x100pxMedalla de Ludovico III Gonzaga."Ludovico III Gonzaga". Web Gallery of Art."Ludovico Gonzaga III". The Metropolitan Museum of Art.Ca. 1447

144810,10 cm100x100px100x100pxMedalla de Cecilia Gonzaga."Medal of Cecilia Gonzaga". Web Gallery of Art."Portrait medal of Cecilia Gonzaga". The Metropolitan Museum of Art.14478,70 cm100x100px100x100pxMedalla de Belloto Cumano."Cumano (Belloto)". Italian Renaissance Medals.14478,00 cm100x100px100x100pxMedalla de Pier Candido Decembrio."Pier Candido Decembrio". Italian Renaissance Medals.Ca. 1447

14488,00 cm100x100px100x100pxPrimeira medalla de Afonso V de Aragón."Alfonso of Aragon". Web Gallery of Art."Alfonso V, King of Aragon and Sicily". The Metropolitan Museum of Art.144911,00 cm100x100px100x100pxSegunda medalla de Afonso V de Aragón."Alfonso V, King of Aragon & Sicily (2)". Italian Renaissance Medals.144910,60 cm100x100px100x100pxTerceira medalla de Afonso V de Aragón."Alfonso V of Aragon (3)". National Gallery of Art.144910,80 cm100x100px100x100pxMedalla de íñigo d'Avalos."Medal: Don Iñigo d’Avalos". The Metropolitan Museum of Art."Don Iñigo d'Avalos". National Gallery of Art.14497,80 cm

Medallas de atribución dubidosa Ademais destas 23 medallas, hai un bo número delas de atribución dubidosa, como é o caso dunha sobre Lionello d'Este, co vaso de Este no reverso. Hai outras medallas que aparecen citadas nalgungas fontes dos séculos XV e XVI (como Vasari, Giovio, Basinio e Porcellio) como obra de Pisabelo, mais non se coñece a súa especie física. Estes son os seus personaxes:

Afonso V de Aragón. Giovanni Aurispa. Basinio Basini. Braccio da Montone. Giovanni Caracciolo. Borso d'Este. Hércules I de Este. Carlo Gonzaga. Guarino Veronese. Un Malatesta, quizais Carlo. Sigismondo Pandolfo Malatesta con Isotta degli Atti. Mehmed II. Papa Martiño V. Filipe de Médici. Xoán VIII Paleólogo. Porcelio Pandone. Niccolò Piccinino. Tito Vespasiano Strozzi. Quizais Giovanni Toscanella.

Notas

Véxase tamén

Bibliografía

Brenzoni, R. (1952). Pisanello, pittore. Olschki, Florencia. Castrichini, M. (1996). Pisanello. Restauri ed interpretazioni, Ediart, Todi. ISBN 9788885311299 Chiarelli, R. (1958). Pisanello, Milán. Coletti, L. (1953). Pisanello. Milán. Dagenhart, B. (1941). Pisanello. n.Schroll & Co Viena. Fossi Todorow, M. (1966). I disegni del Pisanello e della sua cerchia. Olschki, Florencia. Foville, J. (1909). Pisanello et les Médailleurs italiens. Renouard, París. Hill, G. F. (1905): Pisanello. Duckworth and Co. Londres. Magagnato, L. (ed.) (1958). Da Altichiero a Pisanello. Neri Pozza, Venecia. Marini. P. (ed.) (1966). Pisanello, Mondadori Electa. Paccagnini, G. (1973). Pisanello. ISBN 071481556X Vasari, G.; Venturi, A. (1896). Gentile da Fabriano e il Pisanello. Sansoli, Florencia. VV.AA. (1966). L'opera completa di Pisanello. Rizzoli, Milán. VV.AA. (1983). Medaglie italiane del Rinascimento. Museo Nazionale del Bargello, FFlorencia. Zeri, F. et al. (1999). Un velo di silenzio, Rizzoli, Milán. ISBN 9788817863520

Outros artigos

Pisanello

Historia da medalla italiana

Categoría:Medallas Categoría:Cultura de Italia