León Viejo é un lugar onde orixinalmente se fundou a cidade nicaraguana de León. A cidade foi inscrita na lista do Patrimonio da Humanidade pola UNESCO no 2000.http://whc.unesco.org/en/list/613
León Viejo fundouse o 15 de xuño de 1524 polo conquistador español, Francisco Hernández de Córdoba, que foi decapitado na Praza Maior da cidade en 1526 polo gobernador Pedrarias Dávila, o seu tenente.
Asentada por colonos españois, León Viejo tiña orixinalmente unha poboación nativa duns 15.000 habitantes e estaba situada nas beiras suroeste do lago de Xolotlán ou Lago de Managua (lago Xolotlán ou Managua), ao sur do volcán Momotombo. A zona sufriu unha frecuente actividade volcánica, que culminou nos terremotos de 1594 e 1610.
A cidade non foi destruída polo terremoto de 1610. Non obstante, debido aos danos causados á infraestrutura e á actividade sísmica, os colonos celebraron un referendo e decidiron trasladar a cidade á súa localización actual, a uns 30 km ao oeste. Posteriormente, a antiga cidade foi sepultada gradualmente polas continuas expulsións de cinza e pedra volcánica procedentes do Momotombo.
As ruínas de León Viejo descubríronse en 1967 e as escavacións comezaron ao ano seguinte, revelando que a cidade tiña unha disposición similar á doutras cidades de América daquela época, distribuída nun sistema de cuadrícula cunha praza principal situada no seu centro. León Viejo ocupa unha área aproximada de 800 m x 500 m. Arredor da Plaza Mayor e nas rúas circundantes, 16 ruínas foron parcialmente restauradas.
A cidade tiña tres mosteiros: "La Merced", "San Pedro" e "San Francisco", que permaneceron activos ata outubro de 1559. Identificáronse as ruínas de La Merced e San Pedro, pero ao longo dos anos foron danadas por desastres naturais. En maio de 1982, a tormenta tropical Alleta arrasou as murallas da cidade. En outubro de 1988, o furacán Joan causou novos danos nas ruínas e, en outubro de 1998, o furacán Mitch afectou aproximadamente ao 40 % do sitio, danando varias casas, o convento de La Merced e La Fortaleza.
León Viejo é a única cidade colonial do século XVI en América que nunca sufriu alteracións urbanísticas durante a súa historia. Este feito foi o principal argumento na solicitude á UNESCO cando foi declarada Patrimonio da Humanidade no ano 2000.
Historia da arqueoloxía local Os conquistadores atoparon o país ocupado por numerosas cidades emprendedoras que practicaban as artes e as industrias pacíficas. O Dr. Berendt, un gran explorador e estudoso dos pobos aborixes de Centroamérica, á luz dos resultados filolóxicos obtidos por el mesmo e polo diplomático estadounidense E. G. Squier (Ephraim George Squier) (1849), así como tradicións conservadas principalmente por Oviedo, Torquemada e Herrera, crían que os cholutecas, chorotegas, dirianes e orotinas eran descendentes do pobo que emigrou de Cholula, México. Este pobo ocupaba a maior parte do país desde o Golfo de Fonseca ata Nicoya, coa continuidade territorial interrompida preto da actual cidade de León polos marabios, e de novo por unha colonia azteca que ocupaba a parte máis estreita da franxa de terra entre o Pacífico e o Lago de Nicaragua, así como as illas do lago. O rei e a súa última capital nacional levaban o nome de Nicarao (Conferencia lida ante a Sociedade xeográfica americana, 10 de xullo de 1876, polo Dr. C. H. Berendt). Os antigos habitantes desta rexión deixaron abundantes reliquias da súa civilización en túmulos funerarios, cemiterios, etc.*
En 1987, Elphidio Ortega, asesor da Organización de Estados Americanos (OEA), realizou 14 pozos estratigráficos no sitio. Ao contrario de investigadores anteriores, suxeriu que o asentamento colonial non estaba situado no sitio nativo, senón xunto a un poboado prehispánico. Lourdes Domínguez, de nacionalidade cubana, tamén realizou investigacións en 12 pozos, ambos fóra do límite dalgunhas estruturas, dos que se obtiveron máis de 1100 pezas de evidencia cerámica. Despois da súa investigación, Domínguez propuxo a teoría de que León Viejo construíuse sobre un asentamento prehispánico, como suxire a abundancia de cerámica no sitio. Esta teoría contradí a de Elphidio Ortega, quen concluíu que a cidade colonial se estableceu ao longo dun asentamento indíxena, pero non sobre el.5° Anthropology Centoamerican Congress, Nicaragua National Museum, Archaeological Investigations performed in León Viejo, 23 de febreiro de 2004. (Spanish)
En 1996, Devora Ederman Cornavaca, estudante de posgrao da Universidade de California Os Ánxeles, obtivo permiso do Departamento de Patrimonio Cultural do Instituto Nicaraguano de Cultura (INC) para levar a cabo escavacións en León Viejo, co obxectivo de estudar o impacto da sociedade española nas poboacións nativas da rexión. A primeira escavación realizouse preto dos límites actuais da cidade e atopou evidencias dunha posible ferrería. A segunda localizouse nunha parcela agrícola limitada ao sur con León Viejo, no que agora forma parte da zona de amortecemento do sitio. Desafortunadamente, o informe de resultados finais deste período de investigación non se publicou. Non obstante, Cornavaca afirma que o asentamento español estaba situado fóra do pobo nativo da zona. (Arqueoloxía do antigo México e América Central, unha enciclopedia - Susan Toby Evans e David L. Webster. Páxinas: 401–402).
Situación actual León Viejo está xestionado actualmente polo Instituto Nicaraguano de Cultura (INC) e hai guías especializados dispoñibles para os turistas. As ruínas tamén sufriron danos considerables polo terremoto do 10 de abril de 2014, que mediu 6,2 na escala de Richter ás 17:27 hora local, co seu epicentro no lago Xolotlán, e o seguinte enxame sísmico preto do Momotombo.
Notas
Referencias
Véxase tamén
Outros artigos Patrimonio da Humanidade en Nicaragua
Ligazóns externas Visitando Las Ruinas de León Viejo
Categoría:Patrimonio da Humanidade en Nicaragua