Alcoutim é unha vila arraiana portuguesa pertencente ao distrito de Faro, na rexión do Algarve, que ten cerca de 1100 habitantes.
Até a división administrativa de 1832 pertencía á provincia do Alentejo.
Historia
As investigacións arqueolóxicas, efectuadas no interior do recinto do actual castelo, indican que a ocupación humana desta zona remóntase á prehistoria (neolítico e calcolítico). Segundo os vestixios encontrados, existiría na zona un castro lusitano. A finais do século X a.C., os fenicios estabeleceron unha factoría no Guadiana, baixo a vixilancia do castro lusitano. Mediado o século XVII a.C., os gregos crearon unha colonia na zona, que se fundiu coa poboación lusitana. A pricipios do século II a.C, no curso da invasión romana da Península Ibérica, os romanos conquistaron Alcoutim cando este era xa un centro rico, cun porto fluvial moi frecuentado; a antiga fortaleza transformouse nun forte militar, base da ocupación e importante centro político, denominado Alcoutinium. Durante as invasións bárbaras da península, no ano 415 a vila foi tomada polos alanos, e a praza entrou en franca decadencia debido á paralización das exportacións minerais. En 715, durante a invasión musulmá da Península Ibérica, a vila foi conquistada polos mouros, que lle cambiaron o nome polo de al-Quṭamî. Durante o período musulmán a vila non conseguiu recuperar a súa antiga importancia política e comercial. A súa defensa concentrouse non no treito do Guadiana onde estaba a antiga fortaleza, senón noutro, cerca dun quilómetro cara ao norte da actual poboación, coñecido como Castelo Vello de Alcoutim, abandonado nalgún momento entre os séculos XI e XII.Fortaleza de Alcoutim . miniatura|Castelo de Alcoutim: vista sobre o róo Guadiana.|esquerda Na época da reconquista cristiá, a rexión foi conquistada polas forzas de Sancho II de Portugal en 1240. Co fin de incrementar o poboamento e a defensa destes dominios, o soberano privilexiou o sitio da actual vila, para cuxa defensa erixiuse un novo castelo, prolongándose os traballos da súa construción durante toda a segunda metade do século XIII.de Oliveira Marques, A. H. R. (1977): História de Portugal. Volume I. Queluz de Baixo, Oeiras: Editorial Presença. ISBN 978-97-2232-189-1.
Baixo o reinado de Dinís de Portugal (1279-1325), a poboación recibiu a súa carta foral (1304). Data deste período a ampla cintura de murallas, na que se abren tres portas no castelo: a do Guadiana, a de Tavira e a de Mértola, dispostas segundo a orientación xeográfica correspondente.
Nas dependencias deste castelo foi asinado o tratado de Alcoutim, tratado de paz que se concertou o 31 de marzo de 1371 entre os reis Fernando I de Portugal e Henrique II de Castela, que poñía fin á primeira das guerras fernandinas, e estipulabase o casamento do rei portugués con Lionor de Trastámara filla do rei castelán.Olivera Serrano, César (2005): Beatriz de Portugal. La pugna dinástica Avís-Trastámara. Santiago de Compostela: CSIC. ISBN 84-0008-343-1.
Etimoloxía Segundo Adalberto Alves, no seu Dicionário de Arabismos da Língua Portuguesa, a orixe do topónimo Alcoutim é a expresión árabe al-Quṭamî, "o falcón real".Alves, Adalberto (2013): Dicionário de Arabismos da Língua Portuguesa. Lisboa: Imprensa Nacional-Casa da Moeda, S. A. ISBN 978-97-2272-163-9. Porén, segundo outros autores, o nome derivaría do latino Alcontinium.
Xeografía
miniatura|esquerda|Freguesías de Alcoutim(antes da fusión Alcoutim-Pereiro).A vila é a capital do municipio homónimo, o cal ocupa unha superficie de 576,57 km². O municipio tiña no ano 2011 unha poboación de 2 917 habitantes, o que facía unha densidade de 5,1 hab./km².
O xentilicio dos seus hbitantes é Alcoutenejo.
O municipio limita ao norte con Mértola, ao leste con España (municipios andaluces de El Granado, Sanlúcar de Guadiana e San Silvestre de Guzmán), ao sueste con Castro Marim, ao suroeste con Tavira e ao oeste con Loulé.
O concello está subdividido en 4 freguesías:Lei n.º 11-A/2013, de 28 de janeiro: Reorganização administrativa do território das freguesias. Anexo I. Diário da República, 1.ª Série, n.º 19, Suplemento, de 28/01/2013.
Alcoutim e Pereiro Resultado da fusión das antigas freguesias de Alcountim e de Oereiro. Giões Martim Longo Vaqueiros Evolución da poboación do concello de Alcoutim (1864 – 2011)Instituto Nacional de Estatística (Recenseamentos Gerais da População). 1864 1878 1890 1900 1911 1920 1930 1940 1950 1960 1970 1981 1991 2001 2011 8 063 8 736 8 912 9 306 9 204 8 747 9 124 10 620 10 808 9 288 6 727 5 262 4 571 3 770 2 917
En 2014 só naceron catro nenos en Alcoutim, o que situou ao concello no último lugar do ranking da natalidade no europeo.
En 2015 naceron 13 nenos.
En 2014, máis do 60 % da poboación do municipio tiña unha idade superior a 65 anos.
Saldo vexetativo do concello de Alcoutim (2005 – 2009) Ano Nados vivos Finados 2005 13 74 2006 19 87 2007 5 85 2008 14 87 2009 10 74
Comunicacións con España Existe unha balsa de pasaxeiros para Sanlúcar de Guadiana, pero non transporta vehículos.
Por estrada a distancia é de 70 km.
Irmandamento O concello de Alcoutim está irmandado con: 30px Blain, Loira Atlántico, Francia, desde o 25 de abril de 2004.
Galería de imaxes
Notas
Véxase tamén
Ligazóns externas Câmara Municipal Postal do Algarve
Categoría:Algarve Categoría:Concellos do distrito de Faro