miniatura|Sendeirismo nos Pireneos (España), polo GR-11, nas proximidades do pico Anayet O sendeirismo, unha especialidade do montañismo, é unha actividade deportiva non competitiva que se realiza sobre camiños balizados e homologados polo organismo competente de cada país. Consiste en camiñar principalmente polo campo seguindo sendas ou camiños. Etimoloxicamente a palabra provén de sendeiro.
O sendeirismo busca achegar ás persoas ao medio natural e ao coñecemento da zona a través do patrimonio e os elementos etnográficos e culturais, utilizando preferentemente o sistema tradicional de vías de comunicación, tales como canellóns reais, camiños veciñais, sendas e carreiros.
O sendeirismo constitúe unha simbiose entre deporte, cultura e as paisaxes naturais.
O sendeirismo é unha actividade que pode confundirse co excursionismo. Segundo despréndese da extensa literatura sobre deportes ao aire libre, o excursionismo sería a disciplina máis próxima e precursora do sendeirismo, aínda que a diferenza deste, discorre por carreiros non balizados e, por tanto, non conta coas garantías de seguridade e calidade que proporcionan os sendeiros homologados. Na maioría de ocasións, a actividade adoita desenvolverse durante un mesmo día.
Historia do sendeirismo
España En España, o feito de sinalizar carreiros co fin de facilitar o seu percorrido produciuse con anterioridade a 1972 en diversas partes da xeografía, pero sempre con carácter local. Pódese dicir que o sendeirismo se introduciu en España a través da chegada en 1972 dun escrito da Association de Tourisme Pédestre de París á Federación Española de Montañismo (actualmente FEDME - Federación Española de Deportes de Montaña e Escalada - ) no que se solicitaba a continuación do itinerario europeo E-4 desde a fronteira en Puigcerdá (Cataluña) até a parte meridional da Península Ibérica
Ao ano seguinte, en 1973, decidiuse adoptar o sistema francés de sinalización e tomar a normativa do país veciño para desenvolver un borrador sobre normativa de sinalización e aprobar o 1.er. Plan de Sendeiros.
No ano 1975, en concreto o día 2 de marzo, Enric Aguadé Sans e Joan Cullell pintan a primeira marca branca e vermella en Tivissa (Tarragona, España), pertencente ao GR-7, que hoxe en día se estende até Tarifa e forma parte de devandito itinerario europeo E-4.
Nos anos 90, triunfaron os carreiros PR. Foi a década da consolidación, generalización e popularización do sendeirismo como deporte, e a época na que devandito deporte transcendeu do mundo montañeiro á poboación en xeral.
Na actualidade, a homologación das rutas en España corresponde ás federacións territoriais de montaña correspondentes, segundo sexa o carreiro, e conforme á lexislación vixente nas comunidades autónomas que a posúen.
Galicia En Galicia tamén foi nos anos 90 cando comezan a marcarse os sendeiros.
As rutas de pequeno percorrido en Galicia son diferenciadas polas siglas PR-G (literalmente "Pequeño Recorrido Gallego") que ás veces é traducido por Pequeno Roteiro Galego.
O primeiro PR-G foi marcado nas proximidades de Vigo pola entidade deportiva Club Montañeiros Celtas. É o PR-G 1 Galiñeiro, que ascende ó cumio do mesmo nome e que percorre montes das parroquias de Zamáns (de Vigo) e Vincios (de Gondomar).
A homologación das rutas PR-G correspóndelle á Federación Galega de Montañismo.
O Sendeiro Homologado miniatura|Marca no tronco dunha árbore dun GR. Un sendeiro homologado, segundo o Comité Estatal de Sendeirismo da Federación Española de Montañismo, é unha instalación deportiva, identificada por un código de marcas patentado, que se desenvolve preferentemente no medio natural e sobre viarios tradicionais, e que conta co visto e prace do organismo competente ao cumprir os requisitos esixidos pola lexislación de cada país. O seu fin é facilitar ao cidadán o seu percorrido con seguridade e calidade.
O feito de estar homologado implica que o carreiro se atopa sinalizado con devandito sistema de marcas, que conta cunha topoguía descritiva, que existe un compromiso de mantemento por parte do promotor e que cumpre os requisitos establecidos polo organismo competente en cada país e que en España é a Federación Española de Deportes de Montaña e Escalada (FEDME).
En principio, as características que poden esperarse dun carreiro homologado son as seguintes: Ser apto para a gran maioría da poboación. Ser transitable durante todo o ano. A utilización e recuperación de antigos camiños de comunicación fronte a rutas máis modernas. Ter interese paisaxístico, histórico, etnográfico ou ambiental. Fomentar a actividade senderista dunha zona. Non ter grandes desniveis durante tramos prolongados e evitar a ascensión a cimas montañosas. Non transitar por tramos con tráfico rodado ou zonas que en condicións normais presenten algún risco. Non precisar para o seu percorrido de coñecementos, técnicas ou materiais especiais. Estar sinalizado suficientemente co sistema oficial de cada país. Contar cunha topoguía descritiva do itinerario así como dos valores ambientais, paisaxísticos, culturais e etnográficos do percorrido.
Sendeiros en Galicia miniatura|Sinais indicadores da senda PR-G 93. Sendeiros GR-G GR-53, Panorámico de Vigo GR-65, Camiño de Santiago GR-94, Rural de Galicia
Sendeiros PR-G Listaxe de sendeiros PR-G en Galicia. O símbolo: (†), indica que a ruta non conta coa homologación. PR-G 1, O Galiñero PR-G 2, Monte Aloia PR-G 3, Sendeiro de Santo Estevo (†) PR-G 4, Camiño Real de San Pedro de Rocas PR-G 5, Senda do Río Eifonso PR-G 6, Ruta da Batalla de Brión PR-G 7, Ruta do Faro PR-G 8, Morgallón - Río Sor - Morgallón PR-G 9, Alba - Outeiros PR-G 11, Río Tambre - Devesa do Nimo PR-G 12, Monte San Lois PR-G 13, Ruta do Souto da Agüeira (†) PR-G 14, Ruta do Loio PR-G 15, Subida ao Monte da Muralla (†) PR-G 16, Circular de Neda PR-G 17, Arredor de Cambre PR-G 18, Sendeiro do Deza (†) PR-G 19, Tui - Candelas - Tui PR-G 20, Circular de Cuntis PR-G 21, Cuntis - Valga PR-G 22, Panorámico de Valga PR-G 23, Circular de Ferrol PR-G 24, A Freixa PR-G 25, Foxo do Lobo PR-G 26, Santo Aparecido - Xunqueiras PR-G 27, Ruta de Queguas PR-G 28, Ruta de Padrendo PR-G 29, Sendeiro de San Xurxo PR-G 30, Sendeiro de A Picaraña PR-G 31, Quintela de Leirado - Serra de Laboeiro PR-G 32, Celanova - Serra de Laboeiro PR-G 33, Bande - Serra de Laboeiro PR-G 34, Terrachá - Queguas PR-G 35, O río dos dous nomes PR-G 36, Sendeiro de San Xoán da Cova PR-G 37, Ruta dos Muíños PR-G 38, Costa da Morte PR-G 39, Fraga das Reigadas PR-G 45, Sendeiro vistas de Cabanas PR-G 46, Sendeiro de Forgoselo PR-G 47, Sendeiro de San Sadurniño PR-G 48, Entre Rías PR-G 49, Subida ao Monte Cepudo (†) PR-G 50, Sendeiro Circular da Costa de Soavela (†) PR-G 51, Sendeiro Circular da Serra da Madalena PR-G 52, Sendeiro das Pedras de Coiro (†) PR-G 53, Ruta de Cabo Udra (†) PR-G 54, Ruta dos Pazos (†) PR-G 55, Ruta dos Abades (†) PR-G 56, Ruta do Val do Rao PR-G 57, Sendeiro de Monte Castelo e Varalonga PR-G 58, Sendeiro Periurbano de Ourense PR-G 59, Ruta da Auga PR-G 60, Cicular de Priegue PR-G 61, Camos - Parada - Chandebrito PR-G 62, Ruta dos Petróglifos PR-G 66, A Pontenova - O Santo (†) PR-G 67, Sendeiro Histórico de Mos PR-G 68, Vía escondida PR-G 69, Sendeiro Frei Martín Sarmiento PR-G 70, Sendeiro Laxe - Punta Ínsua PR-G 71, Ruta Pombar - Reboredo PR-G 72, Ruta Loña do Monte - Virxe do Monte PR-G 73, Ruta Faramontaos - Nigueiroá PR-G 74, Ruta Valdoperro - O Campo PR-G 75, Ruta Nogueira - Liñares PR-G 76, Senda do Río Avia PR-G 77, Senda de Boborás PR-G 78, Senda da Pena Corneira PR-G 79, Senda do Arenteiro PR-G 80, Senda de Santa Marta PR-G 81, Ruta da Fraga da Becerreira PR-G 82, Ruta do monte Roxal - Teixido PR-G 83, Ruta do Vento PR-G 84, Ruta de subida o Picato PR-G 85, Ruta da Fraga de Vilapena PR-G 86, Sendeirismo viñedos da Ribeira Sacra PR-G 87, Sendeirismo pola costa norte de Oleiros PR-G 88, Sendeiro Bardáns - Castenda (Concello de Tordoia) PR-G 89, Sendeiro Santaia - Cabaleiros (Concello de Tordoia) PR-G 90, Ruta do Río Grande - Río Beluso PR-G 91, Ruta Piscinas do Río Pedras - Portela PR-G 92, Ruta Circular Ribeira - Axeitos - Ribera PR-G 93, Ruta da Ribeira do Ulla - Concello de Touro (A Coruña) PR-G 94, Ruta dos Muíños do Folón e do Picón PR-G 95, Sendeiro de "Os Carranos" - Covelo (Pontevedra) PR-G 96, "Sendeiro Roteiro Mariñán - Costa Doce" (Sada) PR-G 97, Roteiro mariñán do río Gobia PR-G 98, Canón do Sil - Santa Cristina PR-G 99, Ruta da Auga de Guitiriz PR-G 100, Sendeiro Natural Aciveiro - Candán PR-G 101, Roteiro Mariñán Costa da Egoa (Carral) PR-G 102, Sendeiro dos Muíños de Riomaior (Pontevedra) PR-G 103, Sendeiro dos Petróglifos de Cobres (Pontevedra) PR-G 104, Sendeiro da Croa (Pontevedra) PR-G 105, Sendeiro dos Muíños da Barosa (Pontevedra) PR-G 106, Sendeiro Chandovilar e Muíños de Vilaboa (Pontevedra) PR-G 107, Sendeiro da Pedra Miranda (Pontevedra) PR-G 108, Sendeiro de Tres Pinos (Pontevedra) PR-G 109, Sendeiro das Almiñas e do Foxo do Lobo (Pontevedra) PR-G 110, Ruta das Pedras (†) PR-G 111, Ruta Arteixo Bregua Xalo Carral PR-G 112, Sendeiro de Pescadores Río Miño - Tamuxe PR-G 113, Ruta das Pontes do Río Lérez (Forcarei) PR-G 114, Ruta de sendeirismo Laxe - Traba PR-G 115, Ruta Adro Vello - Lembranzas da historia (O Grove) PR-G 116, Ruta Con negro Arte ao Natural (O Grove) PR-G 117, Ruta da fraga aos muíños I e II (Mesía) PR-G 118, Ruta dos Soutos (Vilariño de Conso) PR-G 119, Ruta do Xabriña (Covelo) PR-G 120, Ruta dos Penedos da Picaraña (Ponteareas) PR-G 121, Ruta dos Tres Ríos (Touro) PR-G 122, Ruta camiños do Tegra (A Guarda) PR-G 123, Ruta Ponte de Ramos (Cuntis) PR-G 124, Ruta da Auga, Fontes e Lavadoiros de Parada (Silleda) PR-G 125, Sendeiro de Visantoña (Santiso) PR-G 126, Ruta dos Miradoiros - Lobeira - Faro das Luas (Arousa) PR-G 128, Ruta do Pan (Ourense) PR-G 129, Senda Rodís – Xesteda (Cerceda) PR-G 130, Sendeiro Meirama - Xalo - Meirama (Cerceda) PR-G 131, Ruta Cerceda - Portobrea (Cerceda) PR-G 132, Ruta dos Montes de San Cibrán (Salceda de Caselas) PR-G 133, Sendeiro Muíños do Poñente (Castroverde) PR-G 134, Sendeiro de Pena Guímara (Fonsagrada) PR-G 135, Roteiro da Escuadra (A Lama) PR-G 136, Ruta das Canteiras da Pedra Mona (†) PR-G 137, Ruta dos Soutos de Cesuris (Manzaneda) PR-G 138, Ruta Val do Glaciar de Prada (Manzaneda) PR-G 139, Sendeiro de Pena Guimara PR-G 140, Sendeiro de Gallol PR-G 141, Ruta do Ouro e do Camiño Real (Quiroga) PR-G 142, Ruta das Férvedas (Carballo) PR-G 143, Roteiro do Río Arnoia (Gomesende - Ramirás) PR-G 144, Ruta Natural dos Castros e Nivieira (Rubiá) PR-G 145, Ruta da Marronda - Alto Eo (Baleira) PR-G 146, Ruta Ambiental Castelo de Vitres PR-G 147, As Fragas da Ribeira e Lostegal (As Pontes de García R.) PR-G 148, Camiño da ribeira: do río Anllóns ao mar de Corme (Ponteceso) PR-G 150, Sendeiro do Pozo do Demo PR-G 151, Ruta das Lagoas - Rede da Terra Chá (Cospeito) PR-G 152, Ruta dos Muíños - Rede da Terra Chá (Abadín) PR-G 153, Augas de Fomiñá - Rede da Terra Chá (Pastoriza) PR-G 154, Ruta do Azúmara - Rede da Terra Chá (Castro de Rei) PR-G 155, Miradoiro da Terra Chá - Rede da Terra Chá (Outeiro de Rei) PR-G 156, Ruta Costa do Vicedo PR-G 157, Roteiro Augas Mestas - Doade (Quiroga - Sober) PR-G 158, Ruta da Costa da Morte PR-G 159, Sendeiro de Quintá - Río Donsal (Becerreá) PR-G 160, Ruta da Desembocadura do Miño PR-G 162, Ruta da Ribeira Sacra do Miño PR-G 163, Roteiro dos Montes de Cristiñade PR-G 164, Senda da Fraga do Barragán PR-G 165, Sendeiro das Fragas e Levadas do Calvo e Deva PR-G 166, Roteiro das Fervenzas de Toques PR-G 167, Roteiro da Ermida PR-G 168, Roteiro dos Megalitos PR-G 169, Roteiro Fervenza das Hortas PR-G 170, Ruta da Pedra e da Auga PR-G 171, Ruta do Río San Martiño PR-G 172, Ruta do Río Chanca PR-G 173, Ruta do Río Umia