thumb|250px|Territoriu onde se fala. L'Idioma surigaense, tamién conocíu como Idioma surigaonón, ye una llingua bisaya falada por en Filipines, concretamente nes provincies de Surigao del Norte, Islles Dinagat, Surigao del Sur y delles partes d'Agusan del Norte, cuantimás los pueblos cercanos al llagu Mainit, Agusan del Sur y Davao Oriental.

El so similtud col idioma cebuano obedez la fuerte inmigración cebuana qu'apurrió abondosa lexico. Magar tou les persones que falen cebuano difícilmente pueden entender a los sos vecinos surigaenses, sacantes vivieren na rexón dende va años.

Tamién ta bien rellacionáu col Idioma joloano (Bahasa Sūg), desprovista de les sos y pallabres d'influencia árabe, y tamién col dialeutu Butuanón de Butuan, en peligru d'estinción.

Subfamilia Pa una rellación completa de les llingües del grupu arrexuntaes por subfamilies, vease'l Llingües bisayes, estremáu «Subgrupu y otros datos» La subfamilia de les llingües bisayes meridionales inclúin el joloano, el surigaonón y el butuano, falaos en zones al norte y al suroeste de Mindanao, isla de Palawan y, fuera de Filipines, en Kalimantan Oriental (Indonesia) y Sabah (Malasia);

Comparancia ente los idiomes: Surigaense, dialeutu cebuano faláu en Mindanao y dialeutu Tausug del Joloano AsturianuTausugSurigaenseCebuano¿Cuál ye'l so nome?Unu in ngān mu?Unu an ngayan mu?/Unu may imo pangayan?Unsa ang pangalan nimo?El mio nome ye MohamedIn ngān ku MuhammadAn ngayan ku ai Muhammad/An ako ngayan kay MuhammadAng pangalann nako kay Muhammad¿Cómo tas?Maunu-unu nakaw?Kumusta naman kaw?Kumusta ka?Yo toi bien, (tamién)Marayaw da isabMadayaw da isab aku (Tandaganon) or Marajaw da isab aku (Surigaonon)Maayo ra ko/Maayo¿Ónde s'atopa Ahmad?Hawnu hi Ahmad?Hain si Ahmad?/Haman si Ahmad?Rusti si Ahmad?Hai bāy siyaSa bay siya/sijaSa balay syaGraciesMagsukulSalamatSalamatToi agospiando en o Yo vivu enYaghuya aku saNagpuyo ako saYo toi equí na casa.Yari aku hai bay.Yadi aku sa bay.Nin-a ko sa balay.Toi afamiáu.Hiyapdi' aku.In-gutom aku.Gi-gutom ko.Ye ellí, na escuela.Yadtu siya hai iskul.Yadtu siya/sija sa iskul.El to-a sya sa iskwelahanTauTauTawo(Mar / río) actualSugSugSulogAdlawAdlawAdlawDuwmDuwmGabi-iGüeiBiháunKuman AdlawaKaron AdlawaKáhapunKáhapunGahaponTa’kisaMin-agi na adlawNin-agi na adlawKunsuwmSiluwmUgmaPasao mañanaKu’nisaSunod na adlawSunod nga adlawDuwm iniini na duwmKaron nga gabi-i/Ining gabi-iKábi-iKábi-iKagabi-iMahinaat/MaynaatBuntagBuntagMahapunHapunHapunMataas SugaUdtoUdtoTungaan DuwmTunga nan DuwnTunga sa gabi-i¿Qué día ye güei?Adlaw unu biháun?Unu na adlaw kuman?Unsa nga adlaw karon?¿Qué día te vas dir?Adlaw unu kaw tumulak?Unu na adlaw kaw mo-llarga?Unsa nga adlaw ka mo-llarga?Diré'l sábadu pasáu.Miyanaw aku ensin sabtu’ yaun.An panaw ku ini nan sábadu yaun.Ang lakaw nako nin adtong sábadu.¿Cuándo se come?Ka’nu sila kimaun? Kinun-o sila kin-maun?Kanus-a sila nikaon?¿Cuándo llegasti?Ka’nu kamu dimatung?Kinun-o kamu min-abot?Kanus-a kamo niabot?¿Cuándo van a la escuela?Ku’nu kaw pa iskul?kinun-o kaw mokadto sa iskul?Kanus-a ka mo-adto sa iskwelahan?¿A ónde vas?Pakain kamu manaw? Pahain kamu mamanaw?Rusti mo pa-ingon manlakaw?¿Quién ye esi tipu?Hisiyu in usug yaun?Ensin-o na usug yaun?Kinsa nga tawo na?¿Quién son los dueños d'esta camiseta?Kansiyu in badju ini?Kansin-o na badu ini?Kang kinsa nga senina kani?¿ú la madre?Hain hi Inah?Hain si Ima?Rusti si mama?¿Qué día nacisti? (la fecha de la to nacencia)Ka’nu kaw piyag-anak?Kinun-o kaw in anak?Kanus-a ka gipanganak?¿Por qué llores?Mayta’ kaw timangis?Nanga kaw ga-tiyaho?Ngano nga naghilak ka?¿Cómo puedes dormir?Biyariin kaw magtuwg?Unu-unu sa kaw matuwg?Unsa man ka matulog?¿Cómo ta ma?Maunu-unu na hi Inah?Yá-unu na sa si Ima?Unsa na man si mama?

Ver tamién Llingües bisayes

Referencies

Dumanig, Francisco (2005). A descriptive analysis of Surigaonon language. [online article]. Retrieved December 4, 2008: https://web.archive.org/web/20110202144041/http://lingweb.eva.mpg.de/jakarta/seals/Dumanig_SEALS_XVI_Abstract.pdf

Categoría:Llingües de Filipines Categoría:Llingües bisayes