El guambianu o moguez ye una llingua indíxena falada pol pueblu misak (tamién nomaos guambianos) nel departamentu del Cauca en Colombia. El parentescu más estrechu d'esta llingua dase coles llingües totoró (falaes nel conceyu de tal nome) y coles llingües coconuco.

Fonoloxía Tien cinco fonemes vocálicos y 17 consonánticos, ente los cualos destáquense como peculiaridá, les consonantes retroflexes.

Vocales

! ! Anteriores ! Centrales ! Posteriores |- ! Altes | align="center" | i | align="center" | | align="center" | u |- ! Medies | align="center" | e | align="center" | ø | align="center" | |- ! Baxes | align="center" | | align="center" | a | align="center" |

Consonantes El siguiente cuadru da los fonemes (signu AFI) y la ortografía común usada pa dichos fonemes:

! ! llabial ! alveolar ! retroflexa ! palatal ! velar |- align="center" ! oclusives sordes | style="font-size:larger;" |pp | style="font-size:larger;" |tt

| style="font-size:larger;" |kk |- align="center" ! africaes | | style="font-size:larger;" |ʦts | style="font-size:larger;" |ʈʂtš | style="font-size:larger;" |ʨç | |- align="center" ! ñasales | style="font-size:larger;" |mm | style="font-size:larger;" |nn | | style="font-size:larger;" |ɲñ | |- align="center" ! align="left" | fricatives | | style="font-size:larger;" |ss | style="font-size:larger;" |ʂš | style="font-size:larger;" |çŝ | |- align="center" ! llaterales | | style="font-size:larger;" |ll | | style="font-size:larger;" |ʎly | |- align="center" ! vibrantes | | style="font-size:larger;" |rr

|- align="center" ! aproximante

| style="font-size:larger;" |jy | style="font-size:larger;" |ww

El grupu de consonantes sordes p, t, ts, tš, ç, k realícense como sonores b, d, dz, dζ [ɖʐ], J [ɟ], g [ɡ], tres una nasal o una alveolar; y amás les del grupu p, tš, k, realícense como fricatives sonores β, ζ [ʐ], γ [ɣ], ente vocales y a la fin de la pallabra; o como fricaticas f, š, x, a la fin de la pallabra. Les retroflexes ʂ, ʈʂ son apicales. La consonante k se palataliza antes de i (ky / ç). La consonante n suena m antes de p o b.

El "Padrenuesu" en guambianu Ñimpe Tiuspa waminchip pѳntrappe, ѳyah chintrikai: Namui Mѳskai srѳmpalasrѳ wapik, ñui munchipe tapikweintѳ tarѳmara, newan tap intik kѳntrun. Ñi aship karup pasraipe pirau latrѳpitchap amѳ, srѳmpalasrѳ latawei yu piraukucha, Ñi maik maramtiik kѳpen, treekwei marik kѳntrai. Kualѳmmѳrik nam mamik maik palapikwan mѳi tranѳp, namui kaik mariilan ulѳ paimѳ, pesannatruntrik chip, nam namun kaik marѳpelan ulѳ paimѳ, pesannawa kѳtrѳmisrѳp lataitѳwei. Chikѳpen namun kekѳtrѳsrkѳntraptiik pѳntrѳpene, truwane namun ampashmѳtruntrik. Masken tru kaikweinukkutrimpe tarѳmartra. Kakente, tru aship karup waipa, marampurap mariipa, purѳ nuik, purѳ tapiipape manakatik Ñuin kѳn chip.

Referencies

Bibliografía Pachón, Ximena "Guambía" 1987: Introducción a la Colombia Amerindia: 235-248. Institutu Colombianu d'Antropoloxía; Bogotá. ISBN 958-612-051-1 Vásquez de Ruiz, Beatriz 1988: La predicación en Guambiano; CCELA, Universidá de Los Andes, Bogotá. ISSN 0120-9507

Enllaces esternos La Nación Orixinaria Misak en Movimientu. Artículu de Yuri Leveratto sobro'l posible orixe de los guambianos y el recupero de les sos traducciones antigües. La escritura nel idioma guambiano.

Categoría:Llingües de Colombia