Los términos insurxencia ya insurxente designen a un ciertu tipu de rebelión, alzamientu o llevantamientu y a quien participen nestes. Suelen ser manifestaciones violentes de refuga a l'autoridá, y el grau d'enfrentamientu puede variar dende la desobediencia civil hasta la resistencia armada y les revoluciones que pretenden deponer a l'autoridá establecida.
Un términu similar ye sedición, referente a un grau menor de rebelión. El motín puede entendese, en términos militares y marinos, como una rebelión alcontrada o una unidá o barcu, pero tamién como un términu más xenéricu. Los términos revuelta y llevantamientu tienen un conteníu semántico más ampliu.
Les diverses definiciones coinciden en que la insurxencia ta protagonizada por un actor o un conxuntu d'actores que s'enfrenten de manera entamada y enllargada nel tiempu a l'autoridá política establecida (sía nacional o estranxera), por aciu una estratexa efectiva de movilización social y con un emplegu sustantivu de la fuercia.Javier Xordán, "insurxencia-conceutu-fines-y-medios "Delimitación teórica de la insurxencia: conceutu, fines y medios" ", Analís GESI, 8/2011.
Dos de les insurxencies más destacaes nel empiezu del sieglu XXI fueron la Guerra d'Afganistán (2001-presente) y la Guerra d'Iraq Insurxentes en Méxicu En Méxicu, denominar insurxentes a los miembros del exércitu mexicanu de la dómina de la Independencia, con fuercies que se formaron con base a la incorporación de voluntarios; sicasí, el xerme del exércitu fueron los 8 sirvientes de Miguel Hidalgo y Costilla, 70 presos lliberaos y unos centenares de llabradores, emplegaos y artesanos. Ensin una estructura definida, l'exércitu insurxente creció con rapidez; en San Miguel el Grande, yeren 5,000; en Guanajuato, 80,000, y magar llegaron a tener mayor cantidá d'armes de fueu que l'exércitu realista, yeren pieces mal fundíes y peor sirvíes.
Topónimos na Ciudá de Méxicu La denominación Insurxentes diose:
a l'avenida más estensa na Ciudá de Méxicu: la Avenida de los Insurxentes a una colonia de la Ciudá de Méxicu. a una estación del metro: Metro Insurxentes, y *a un teatru de la mesma ciudá: el Teatru de los Insurxentes.
Otros casos d'insurxencia insurxencia iraquina, rebalbos d'Iraq en contra de la ocupación norteamericana; insurxencia en Jammu y Caxmir, milicies islamistes qu'actuaron nel norte de la India; insurxencia nel nordeste de la India, grupos armaos y conflictos independientes na rexón nordeste de la India; insurxencia palestina, grupos armaos en contra del estáu de Isarael; Exércitu Insurxente Ucraín, un exércitu guerrilleru surdíu mientres la Segunda Guerra Mundial que lluchó contra les ocupaciones nazi y soviético, y que la so meta principal yera algamar la independencia d'Ucraína.
Otros usos del términu Insurxentes, un álbum del artista británicu Steven Wilson. Insurxente (llibru) insurgent'', llibru de l'autora d'Estaos Xuníos Veronica Roth.
Ver tamién la comparanza de los términos revuelta, llevantamientu, sedición y rebelión, en l'artículu relativu'''.
Referencies
Categoría:Rebelión