Un barcu ye cualesquier construcción cóncavu y fusiforme, de madera, metal, fibra de vidriu formigón o otru material, que pola so forma ye capaz de llexar nel agua y que s'utiliza pa navegar como mediu de tresporte. Barcu, poro, ye un términu xenéricu col que puede referise tanto a una llixera canoa como a un pimpanu portaviones.
Tamién puede considerase como barcu a tou vasu flotante de forma simétrica respectu d'un planu llonxitudinal vertical, llamáu planu de llarpiaba, provistu de medios de propulsión y gobiernu, qu'axunta les siguientes condiciones:
Flotabilidá, Solidez o resistencia, Estanqueidad, Capacidá de Carga, Estabilidá, Gobernabilidad, Movilidá.
Historia
thumb|Un drakkar viquingu. thumb|Retruque de la nao Santa María de Colón. thumb|El Gloire, primer buque acorazáu. thumb|Fragata acorazada Numancia. thumb|Acorazáu británicu HMS Dreadnought. thumb|Portacontenedores. thumb|Submarín nuclear. thumb|NS Savannah, primer nave mercante a propulsión nuclear. thumb|Una de les poques fotografíes de los dos barcos hermanos (el Titanic ye'l de la derecha).
L'home utilizó les embarcaciones dende hai miles d'años, tiénense rexistru de hai más de 100.000 años en que l'home utilizaba un tueru debidamente talláu como mediu de tresporte na agua.
El mar siempres causó fascinación nel ser humanu dende l'empiezu de los tiempos. Asina mesmu, siempres-y hai provistu d'alimentu pal so sustentu. Na mariña sur central de Perú na provincia de Pisco, nel distritu de Paracas escontra'l 10.000 e.C.; los primeros homes volviéronse sedentarios pola mor del abondosu alimentu esistente nes sos sableres. Entá'l progresu escontra l'agricultura y la ganadería taba en marcha nos sos similares del Cordal de los Andes. Como nesti casu, en munches otres costes diéronse les condiciones por que los homes en viviendes precaries volviérense sedentarios, por cuenta de la bayura de recursos que'l mar depositaba nes sos sableres.
Primero la recoyida de mariscos y moluscos, depués la pesca y finalmente aventuróse a enfusase nesi mar que generosamente aprovía-y d'alimentu. La teunoloxía foi progresando y l'home construyó elementos pa llexar na agua; probablemente usó tueros d'árboles o otros materiales abondosos na so redolada que teníen flotabilidá. Pa impulsase y nun quedar al debalu, echó mano del remu hasta qu'afayó que la fuercia eólico podía impulsalo con menor esfuerciu y mayor efectividá; depués, afayó la manera de llevar la embarcación escontra onde quería ya inventó el timón. Ye a partir d'acá que l'home al traviés del tiempu foi introduciendo meyores a les sos naves, dándo-yos cada vegada meyor impulsión y gobiernu, hasta llegar a les modernes naves que derruempen güei día los océanos del mundu.
Pero al par del gobiernu y derivar, l'home foi atopándo-y nuevos usos a les naves que yá tenía a la mano; usar pa recreación, pesca, mediu de tresporte y pa la guerra y foi especializando l'inventu, con nueves téuniques, mayores velocidaes, meyor maniobrabilidad, y claro, con armamentu cada vegada más mortíferu. La embarcación que güei conocemos como buque o barcu, afayó nueves tierres. Mientres munchos sieglos foi l'únicu mediu de comunicación ente los continentes y fixo famosos a munchos personaxes en tiempu de paz y de guerra.
L'empléu de los remos condicionó la vida a bordu hasta'l sieglu XVII; unu de los peores castigos que podía recibir una persona yera ser condergáu a sirvir nuna galera, «por que la vida sía-y un supliciu y la muerte un aliviu», como sentenció un xuez romanu nel sieglu XVI.
Non tolos marineros que taben nos remos yeren condergaos. Tamién había homes llibres que s'embarcaben por necesidá; yeren llamaos «de bona gana». La so única diferencia colos condergaos consistía en que podíen llevar bigote y pelo, que los condergaos nun teníen, pos yeren rasuraos y pelaos al rape. Amás, mientres el día, los homes llibres que nun taben remando podíen pasiar y falar llibremente, pero al anochecerín yeren encadenaos igual que los condergaos.
La disciplina yera bien estricta pa toos, la comida escaso y malo. L'aspeutu hixénicu resulta inconcebible y malo d'imaxinar. Los homes de mar, oficiales y marineros, nun se llavaben, una y bones toos namái llevaben la ropa que teníen puesta, sicasí los galeotes taben obligaos a caltenese llimpios, debíen a primer hora del día asomarse por sobre la borda, d'alcuerdu a lo que-yos dexaba'l llongura de la cadena, pa despiojarse y llimpiar los harapos que llevaben. Teníen De faer les sos necesidaes nel so llugar pos nunca yeren lliberaos de la so cadena. Los marineros que los vixilaben, cada ciertu tiempu refundiáben-yos un balde d'agua por que los morgazos corrieren hasta la sentina.
Edá de la vela canela Les carraques yeren navíos grandes y robustos, redondos, d'altu bordu, de veles, especializaos nel tresporte de grandes cargues en travesíes llargues, aptos pal comerciu ente Flandes y el Mediterraneu, y darréu pa travesar l'Atlánticu. Hubo carraques dende'l sieglu XII hasta'l sieglu XVI. Fueron los mayores buques de la so dómina. Proveníen de modificar la coca nórdica.
Más pequeña que la carraca, pero d'escelentes condiciones marineres foi la carabela, embarcación a vela, llixera, alta y llarga hasta 30 m, estrecha que cuntaba con trés mástiles sobre una sola cubierta y un castiellu eleváu na proa y otru na popa. Llevaba veles cortes nos palos trinquete y mayor, y apareyu llatín nel mesana. Gracies a estes carauterístiques pudo encarar con ésitu los viaxes al traviés del océanu. Saleaba a diez quilómetros per hora, y foi utilizada por españoles y portugueses nos viaxes d'esploración mientres el sieglu XV. La carabela copió de la escuela mediterránea'l cascu, l'usu de dellos mástiles y la vela triangular, mal llamada llatina porque provién del mundu árabe. De la escuela del mar del Norte y Bálticu, de los viquingos y de les ciudaes Hanseátiques, tomó l'exemplu de la coca” y d'esta última dos elementos: el timón de codaste y la vela corte nel palu mayor. El timón de codaste, gruesa pieza de madera asitiada na popa dexába-y a la nave caltener una direición o aldu.
El galeón foi una embarcación a vela utilizada dende mediaos del sieglu XV. Consistía nun bajel grande, d'altu bordu que se movía pola aición del vientu. Foi una derivación de la carraca pero combinada cola velocidá de la carabela. Los galeones yeren barcos de gran tamañu y teníen gran capacidá de fueu.
Nel sieglu XVI, dempués que Juan Sebastián Elcano efectuara la primera circunnavegación a la Tierra, el comerciu marítimu tresatlánticu aumentó considerablemente, lo qu'incentivó la investigación y la creación de nuevos tipos de naves, más apropiaes pa llargues travesíes y pa soportar los rigores de la mar en forma siguida. Asina foi como apaeció'l bergantín y, nel ámbitu comercial, la urca y los yá nomaos galeones.
Más palantre apaecieron, na marina militar, la fragata, nave que tenía dos pontes y la corbeta con namái unu. Na marina comercial apaeció'l bergantín-goleta y la goleta. Los barcos más grandes de madera fueron los navíos o navíos de llinia, como'l HMS Victory o'l Santísima Trinidá. L'últimu tipu importante de nave a vela foi'l clíper qu'apaeció en 1840 construyíu nos Estaos Xuníos d'América, destináu primero al tráficu ente América del Norte y Europa y que depués s'estendió a Oceanía y Asia. Yera de cascu de madera, finu y llixeru. Algamaba gran velocidá nes sos travesíes compitiendo coles naves a vapor que yá taben apaeciendo.
Tamién nel sieglu XIX apaeció'l buque de pesca de mayor tonelaxe, el balleneru. De gran caláu y espaciu en cubierta pa poder afaenar a les ballenes y cachalotes que cazaben.
Vida a bordu d'un navío Como los viaxes fixéronse más llargos, les epidemies d'escorbutu y de tifus siguieron siendo comunes. Unu pregúntase ¿cómo yera posible que tantos homes dedicar a la vida del mar so eses condiciones? La respuesta ye que non munchos marineros yeren voluntarios, la gran mayoría yera reclutados per aciu lleves forzoses”.
La vida a bordu empezó a camudar gracies a les observaciones de James Cook, oficial de la marina inglesa, qu'entendió la importancia de la hixene a bordu en comprobando que nos sos buques, de cada diez marineros muertos, namái unu fuera n'actu del serviciu y nueve morrieren por escorbutu, desnutrición y enfermedaes infeicioses. Empezó a partir llimón contra l'escorbutu, ameyoró la dieta y lluchó porque les tripulaciones tuvieren cámares más espacioses, ventilaes y cómodes.
Edá del vapor
Nel sieglu XIX la construcción naval empezó a utilizar el fierro pal cascu y el vapor pa la propulsión, lo que constituyó una revolución nel ámbitu marítimu.
El Clermont, pequeña nave de madera construyío nos Estaos Xuníos por Robert Fulton, foi'l primer barcu propulsado por ruedes movíes per aciu maquinaria a vapor. Emprestó servicios efectivos al navegación, remontando'l ríu Hudson en 1807. Dende esa fecha los buques a vapor multiplicáronse. A les naves asitiáronse-yos mástiles y veles amás de ruedes nes sos bandes pa da-yos más velocidá nes sos travesíes oceániques.
En 1819 el Savannah, veleru norteamericanu con propulsión auxiliar de ruedes foi la primer nave a vapor en travesar l'Atlánticu dende New York a Liverpool. En 1821 construyir n'Inglaterra'l primer buque a vapor con cascu de fierro'l Aaron Manby qu'en 1822 efectuó'l so primer navegación dende Londres al Havre. Depués, en 1845, Isambard Brunel construyó'l paquebote Great Britain, primer tresatlánticu con cascu de fierro y héliz, dando entamu a la verdadera yera de la construcción naval de fierro. A partir d'entós el progresu na construcción naval nun se detuvo.
Mientres la guerra de Crimea, en 1855, probar con ésitu unes bateríes flotantes acorazaes y en 1858 l'inxenieru naval Dupuy de Lome construyó'l primer buque acorazáu, el Gloire, nave de madera, blindada. Tenía motor de vapor y apareyu de fragata.
En 1859 construyóse'l primera acorazáu, el británicu Warrior y en 1866 la fragata acorazada española Numancia, foi la primer nave acorazada en dar la vuelta al mundu, al mandu del almirante Casto Méndez Núñez.
Na década de 1860 sumieron los buques a vapor y vela, esto porque yá la maquinaria de propulsión perfeccionárase abondo. Nel sieglu XX apaecieron los motores de combustión interna y a fines d'esi mesmu sieglu la propulsión nuclear.
La marina mercante ye factor fundamental nel desarrollu de los países. L'actividá naviera xenera una importante actividá económica que se reflexa nos sos puertos y na economía.
La marina mercante, nos últimos tiempos, desenvolvióse al par que la marina de guerra. Dende 1873 establecióse una gran competencia pola velocidá de les naves col propósitu d'encurtiar los sos tiempos de navegación. Partiendo con 14,4 nuedos en 1873, 23,36 nuedos en 1900. Foi tantu la busca de la velocidá que s'estableció un troféu pa los campeones de velocidá nel mar, un gallardete azul que ganaron naves como'l Mauritania en 1908 con 26 nuedos y el Queen Mary en 1936 al consiguir 30,63 nuedos.
Los grandes cruceros
El Lusitania, xunto col so ximielgu'l Mauretania, non yá destacaron pola so velocidá, sinón poles comodidaes a bordu, aportando a los sos salones interiores tan luxosos como cualquier instalación de sonadía en tierra. Pertenecientes a la naviera Cunard, bien podría dicise qu'empecipiaron la edá d'oru de los grandes tresatlánticos, al afalar a les demás empreses navieres a la competencia por llograr la supremacía tocantes a luxu, tamañu y velocidá de los sos respeutivos barcos.
La empresa de la competencia, la White Star Line, decidió faer frente a la fama d'estos dos buques construyendo trés grandes barcos de pasaxeros que superaríen a los de la Cunard: