El género Chrysina o escarabajos joya es un género de coleópteros de la subfamilia Rutelinae, con numerosas especies.Hawks, D.C. 2001. Taxonomic and nomenclatural changes in Chrysina and a synonymic checklist of species (Scarabaeidae: Rutelinae). Occ. Papers Consort. Coleopt. 4: 1-8
Los miembros de este género son conocidos por sus brillantes colores, con frecuencia presentando iridiscencia metálica, y se distribuyen desde el límite suroeste de Estados Unidos hasta Colombia, Venezuela y Ecuador.
En el género Chrysina se incluyen todas las especies conocidas anteriormente como Plusiotis. Su tamaño varía de 15-35 mm de longitud; son de hábitos nocturnos, por lo que son atraídos fácilmente a fuentes de luz. Las larvas viven en troncos en descomposición, mientras los adultos se alimentan comúnmente de follaje; tienden a encontrarse en bosques de pinos, enebros o robles, mayormente a 1000-3000 de altitud. Su diversidad es mayor en países como Honduras, donde pueden encontrarse hasta 15 especies en una sola localidad, mientras a mayor latitud, en Estados Unidos, sólo se encuentran cuatro especies.
Estos escarabajos son muy populares entre los coleccionistas; muchas especies son polimórficas, con raras variaciones de color que pueden demandar altos precios. Un individuo fue utilizado como portada en la National Geographic Magazine (ver Escarabajos Gema en Nationalgeographic.com). La mayoría de especies poseen coloración verde brillante, pero plateado y dorado metálico también son colores comunes, y pueden combinarse con verde como en Chrysina gloriosa del archipiélago Madrense.
Especies Chrysina adelaida (Hope, 1841) Chrysina adolphi Chevrolat, 1859 Chrysina alexae Monzón, 2017 Chrysina alfredolaui (Hawks, 1995) Chrysina alphabarrerai (Morón, 1981) Chrysina amalia (Burmeister, 1844) Chrysina antonkozlovi Monzón, 2017 Chrysina arellanoi Monzón, 2012 Chrysina argenteola (H. Bates, 1888) Chrysina aurigans (Rothschild & Jordan, 1894) Chrysina aurilisternum Pérez-Flores, Villagómez & Galindo, 2016 Chrysina auripes Gray, 1832 Chrysina aurofoveata (Morón, 1981) Chrysina auropunctata (Ohaus, 1913) Chrysina aurora (Boucard, 1875) Chrysina badeni (Boucard, 1878) Chrysina baileyana Monzón, 2010 Chrysina batesi (Boucard, 1875) Chrysina beckeri H. Bates, 1889 Chrysina benesi Pokorný & Curoe, 2012 Chrysina beraudi (Warner, Hawks & Bruyea, 1992) Chrysina beyeri (Skinner, 1905) Chrysina blackalleri Monzón & García, 2011 Chrysina boucardi (Sallé, 1878) Chrysina brevis (Rothschild & Jordan, 1894) Chrysina bruyeai (Hawks, 1999) Chrysina cavei Hawks & Bruyea, 1999 Chrysina centralis (Morón, 1990) Chrysina chalcothea (H. Bates, 1888) Chrysina chimalapensis Mora-Aguilar, Curoe, Delgado & Ramírez-Ponce 2018 Chrysina chloreis (H. Bates, 1888) Chrysina chrysargyrea (Sallé, 1874) Chrysina chrysopedila (H. Bates, 1888) Chrysina citlaltepetlamayatli (Blackaller-Bages & Delgado, 1994) Chrysina clavellina Monzón, Blackaller, & Hawks, 2020 Chrysina clypealis (Rothschild & Jordan, 1894) Chrysina colima (Morón, 1992) Chrysina confusa (Ohaus, 1913) Chrysina costata (Blanchard, 1850) Chrysina crassimargo (Rothschild & Jordan, 1894) Chrysina cunninghami (Curoe, 1999) Chrysina cupreomarginata (F. Bates, 1904) Chrysina curoei (Warner, LeBlanc, Hawks & Bruyea, 1992) Chrysina cusuquensis (Curoe, 1994) Chrysina dianae (Ratcliffe & Taylor, 1992) Chrysina difficilis (Morón, 1990) Chrysina diversa (Ohaus, 1912) Chrysina donthomasi Monzón & García, 2011 Chrysina dzidorhum (Arnaud, 1994) Chrysina ericsmithi (Monzón & Cano, 1999) Chrysina erubescens H. Bates, 1889 Chrysina expansa (Ohaus, 1913) Chrysina eyai Curoe, 2012 Chrysina falcifera Hawks, 2017 Chrysina flohri (Ohaus, 1905) Chrysina gaitalica Curoe, 2012 Chrysina galbina Hawks, 2017 Chrysina giesberti Monzón, 2010 Chrysina gloriosa (Leconte, 1854) Chrysina gorda Delgado, 2003 Chrysina guatemalensis (Monzón, Cano & Bailey, 1999) Chrysina guaymi (Curoe, 2001) Chrysina halffteri (Morón, 1990) Chrysina hawksi Monzón, 2010 Chrysina howdenorum (Morón, 1990) Chrysina intermedia (Ohaus, 1913) Chrysina juxtaprasina Hawks, 2017 Chrysina kalinini Zubov & Ivshin, 2019 Chrysina karschi (Nonfried, 1891) Chrysina lacordairei (Boucard, 1875) Chrysina laniventris (Sturm, 1843) Chrysina lecontei (Horn, 1882) Chrysina limbata (Rothschild & Jordan, 1894) Chrysina luteomarginata (Ohaus, 1913) Chrysina macropus (Francillon, 1795) Chrysina magnistriata (Morón, 1990) Chrysina maishei Monzón, 2017 Chrysina marginata (Waterhouse, 1871) Chrysina miguelangeli Nogueira & Curoe, 2012 Chrysina misteca (Morón, 1990) Chrysina modesta (Sturm, 1843) Chrysina moroni (Curoe & Beraud, 1994) Chrysina nogueirai (Morón, 1992) Chrysina ofidiodontophallica Curoe, 2011 Chrysina optima (H. Bates, 1888) Chrysina oreicola (Morón, 1992) Chrysina orizabae (H. Bates, 1889) Chrysina pastori (Curoe, 1994) Chrysina paulseni Hawks, 2017 Chrysina pehlkei (Ohaus, 1930) Chrysina peruviana Kirby, 1828 Chrysina plusiotina (Ohaus, 1912) Chrysina porioni Monzón & Hawks, 2020 Chrysina prasina (Boucard, 1878) Chrysina pricei Hawks, 2020 Chrysina prototelica (Morón & Howden, 1992) Chrysina psittacina (Sturm, 1843) Chrysina purpurata (Morón, 1990) Chrysina purulhensis (Monzón & Warner, 1993) Chrysina quetzalcoatli (Morón, 1990) Chrysina quiche (Morón, 1990) Chrysina ratcliffei (Morón, 1990) Chrysina resplendens (Boucard, 1875) Chrysina robackeri Hawks, 2020 Chrysina rodriguezi (Boucard, 1878) Chrysina sagacita Hawks, 2017 Chrysina sallaei (Boucard, 1875) Chrysina schusteri (Monzon, Cano & Bailey, 1999) Chrysina sirenicola (Solís & Morón, 1995) Chrysina spectabilis (Ratcliffe & Jameson, 1992) Chrysina strasseni (Ohaus, 1924) Chrysina tapantina (Morón, 1992) Chrysina taylori (Morón, 1990) Chrysina tecunumani (Cano & Morón, 1995) Chrysina terroni (Morón, 1990) Chrysina transvolcanica (Morón & Nogueira, 2016) Chrysina tricolor (Ohaus, 1922) Chrysina triumphalis Morón, 1990 Chrysina tuerckheimi (Ohaus, 1913) Chrysina valentini Zubov & Ivshin, 2019 Chrysina veraguana (Ohaus, 1922) Chrysina victorina (Hope, 1841) Chrysina wolfi (Ohaus, 1912) Chrysina woodi (Horn, 1884) Chrysina woodruffi Monzón, 2017 Chrysina xalixteca (Morón, 1992) Chrysina zapoteca (Morón, 1990)
Galería
Referencias 1. Morón (M.-A.), 1990 - The Beetles of the World, volume 10, Rutelini 1. (Rutelidae)
Enlaces externos Generic Guide to New World Scarab Beetles