La Cohors IIII Delmatarum fue una unidad de auxilia de infantería del ejército del Imperio Romano del tipo cohors quinquagenaria peditata, cuya existencia está constatada desde la primera mitad del hasta finales .

Reclutamiento y operaciones bajo los Julio-Claudios

La unidad fue reclutada de entre las belicosas tribus ilirias que habitaban la provincia Dalmatia, que habían protagonizado una peligrosa rebelión contra los designios del emperador Augusto entre 6 y 9Dos de los soldados de la cohorte atestiguados en Germania tienen como origo Daverzus y Ditio, nombres de tribus ilirias, cfr. infra. a finales del imperio de Augusto o principios de Tiberio, para reforzar el debilitado ejército del limes del Rhin después del desastre de Varo en 9. Por ello, debió prestar servicio a las órdenes de Tiberio entre 10 y 12 y a las de Germánico entre 12 y 16, asignada a las legiones del distrito militar de Germania Superior con guarnición en Mogontiacum (Maguncia, Alemania), que eran la Legio XIV Gemina y la Legio XVI Gallica.

En época del emperador Claudio fue asignada como guarnición al estratégico castellum de Bingium (Bingen am Rhein, Alemania), que custodiaba un importante puente sobre el río Nahe muy cerca de su desembocadura en el Rhin, aunque dependiente de las legiones de guarnición en la cercana Mogontiacum, que en esa época eran la Legio IV Macedonica y la Legio XXII Primigenia.

thumb|left|350 px|Inscripción funeraria CIL XIII 7507 procedente de Bingerbrück (Bingen am Rhein, Alemania) erigida en honor de Annaius Pravai filius Daverzeus, soldado de la Cohors IIII Delmatarum en la primera mitad del . De esta época y de este fuerte conocemos tres soldados de origen ilírico, cuyos monumentos funerarios se fechan en la década de los 40 del .Estas insripciones son: CIL XIII 7507, Bingen am Rhein (Alemania): Annaius Pravai f(ilius) Daverzeus / mil(es) ex coh(orte) IIII Delmatarum / ann(orum) XXXVI stipend(iorum) XV / h(ic) s(itus) e(st) h(eres) p(osuit) CIL XIII 7508, Bingen am Rhein (Alemania): Bato Dasantis fil(ius) / natione Ditio mil(es) ex / coh(orte) IIII Delmatarum a/nn(orum) XXXV stipendior(um) XV / h(ic) s(itus) e(st) h(eres) p(osuit) CIL XIII 7509 = CIL XIII 11962, Bingen am Rhein (Alemania): Beusas Sut/ti f(ilius) Delmat(us) / mil(es) coh(ortis) IIII / Delmatar(um) / ann(orum) XXVI / stip(endiorum) VII h(eres) p(osuit) / h(ic) s(itus) e(st)

En un momento indeterminado del imperio de Claudio fue dirigida por el Praefectus Cohortis Lucio Aprio Liburno, natural de la provincia Dalmatia.ILJug. 2, 825, Bribir (Croacia): [L(ucio) Aprio L(uci) f(ilio)] Cl(audia) Liburno / [---- pr]aef(ecto) coh(ortis) IIII / [Del(matorum) praef(ecto)] coh(ortis) III Thrac(um) / [---]m trib(uno) mil(itum) leg(ionis) XXII / [---]m Aug(usta) P[r]aet(oria?)

El Año de los cuatro emperadores y la Dinastía Flavia

En 68 la unidad se integró en el ejército dirigido por Verginius Rufus contra Iulius Vindex, quien se había rebelado contra Nerón, para, después del suicidio de este emperador, jurar lealtad a Galba; Galba envió como legado de Germania Superior a Vitelio, quien se proclamó emperador a comienzos de 69. La cohorte fue una de las unidades seleccionadas por Vitelio para dirigirse hacia Italia para hacer valer sus derechos frente a Otón, participando en el bando ganador en la Primera batalla de Bedriacum y, poco después, como perdedora en la segunda batalla de Bedriacum frente a las tropas leales a Vespasiano, ya que no consta que participase en las operaciones militares ocurridas durante la rebelión de los bátavos entre 69 y 70.

La unidad debió demostrar un comportamiento honroso y, pese a su pérdidas de soldados, por lo que no fue disuelta y, tras ser reforzada con nuevos reclutas, debió ser reexpedida a Germania a las órdenes de Petilio Cerial entre 70 y 71.

En algún momento indeterminado entre 71 y 78, fue traslada a la provincia de Britannia, donde participó en las campañas de expansión de la provincia de Cneo Julio Agrícola entre 78 y 84, desconociéndose donde pudo tener sus reales.

En un momento indeterminado de la época Flavia, fue dirigida por el Praefectus cohortis de origen hispano Tito Junio Severo.CIL II 3583, Denia (Alicante, España): T(ito) Iunio T(iti) f(ilio) / Gal(eria) Severo / Dianensi / omnibus hono/ribus in re p(ublica) sua / functo praef(ecto) / cohortis IIII / Dalmatarum / tribuno leg(ionis) XX / Valeriae Victric(is) / L(ucius) Sempronius / Enipeus amico / optimo

Los imperios de Trajano y Adriano 350 px|thumb|Inscripción CIL II 3583 empotrada en los muros del Ayuntamiento de Denia, en la que aparece el cursus honorum de Tito Junio Severo, prefecto de la Cohors IIII Delmatarum. La Cohors IIII Delmatarum continuaba formando parte de la guarnición militar romana de Britannia bajo el imperio de Trajano, como atestigua un diploma militaris de 19 de nero de 103,CIL XVI 48 = CIL VII,b 1193 = RIB 2-1, 2401,01, Malpas (Gran Bretaña): [Imp(erator) Caesar divi Nervae f(ilius) Nerva Traianus Augustus] / [Ge]rm[anicus D]acicus pontifex maximu[s tri]/[b]unic(ia) potestat(e) VII imp(erator) IIII p(ater) p(atriae) co(n)s(ul) V / [e]quitibus et peditibus qui militant in al[is] / quattuor et cohortibus decem et una qua[e] / [a]ppellantur / I Thracum et I Pannonioru[m] / Tampiana et ‘’(sic)’’ Gallorum (S)ebosiana et His/panorum Vettonum c(ivium) R(omanorum) et I Hispanorum / et I Va< ng = IC >ionum milliaria et I Alpino/rum et I Morinorum et I Cugerno< r = P >um / et I Baetasiorum et I Tungrorum mil/liaria et II Thracu(m) et III Bracarau/gustanorum et III Lingonum et IIII / Delmatarum et sunt in Britannia / sub L(ucio) Neratio Marcello qui quina et / vicena plurave stipendia merue/runt quorum nomina sub//scripta sunt ipsis liberis poste/risque eorum civitatem dedi< t = I > et con(u)/bium cum uxoribus quas tunc habuis/sent cum est civitas iis data aut si/qui caelibes essent cum iis quas postea / duxissent dumtaxat singuli singulas / a(nte) d(iem) XIIII K(alendas) Febr(uarias) / M(anio) Laberio Maximo II / Q(uinto) Glitio Atilio Agricola II / co(n)s(ulibus) / alae I Pannoniorum Tampianae cui prae(e)st / C(aius) Valerius Celsus / decurioni / Reburro Severi f(ilio) Hispan(o) / descriptum et recognitum ex tabu/la aenea quae fixa est Romae // [Imp(erator) Caesar d]ivi Nervae f(ilius) N[erva Tr]aian[us] / [Aug]ustus Germanicus [Dacicus po]ntife[x maxi]/mu[s tribunic(ia) potestat(e) VI[I [imp(erator)] IIII co(n)s(ul) V p(ater) [p(atriae)] / [e]quitibus et peditibus qui m[ilit]ant in alis / [quattu]or et cohortibus decem et una quae ap/[pell]antur I Thracum et I Pannoniorum Tam/[pian]a et II Gallorum Seb[os]iana et Hispa/[nor]um Vettonum c(ivium) R(omanorum) et I Hisp[a]n[o]rum et I / [Vangi]onum milliaria et I Alpinorum et I / [Mor]inorum et I Cugernorum et I Baetasi/[or]um et I Tungrorum milliaria et II Thra/[cu]m et III Bracaraugustanorum et III / Lingonum et IIII Delmatarum et sunt / in Britannia sub L(ucio) Neratio Marcello / qui quina [et vi]cena plurave stipendia / meruerunt quorum nomina subscripta / sunt ipsis liberis posterisque eorum civita/tem dedit et conubium cum uxoribus quas / [t]unc habuissent cum est civitas iis data / [au]t si qui caelibes essent cum iis qua[s] / postea duxissent dumtaxat singuli sin/gulas a(nte) d(iem) XIIII K(alendas) Febr(uarias) / M(anio) Laberio Maximo II / Q(uinto) Glitio Atilio Agricola II / co(n)s(ulibus) / alae I Pannoniorum Tampianae cui prae(e)st / C(aius) Valerius Celsus / decurioni / Reburro Severi f(ilio) Hispan(o) / [de]scriptum et recognitum ex tabula aenea / [qua]e fixa est Romae in muro post templum / [divi A]ug(usti) ad Minervam // Q(uinti) Pompei Homeri / C(ai) Papi Eusebetis / T(iti) Flavi Secundi / P(ubli) Cauli Vitalis / C(ai) Vettieni Modesti / P(ubli) Atini Hedonici / Ti(beri) Claudi Menandri asignada a un castellum situado cerca de Castle Collen (Gran Bretaña), como indica una inscripción honoraria allí conservada, fechada entre 102 y 114.RIB 1, 414 = AE 2001, 1277: [Imp(eratori) Caes(ari) divi/ Ner(vae) f(ilio) Ner(vae) Traiano/ Aug(usto) Germ(anico) Dac(ico) pont(ifici)/ max(imo) tr(ibunicia) p(otestate)] p(atri) p(atriae) c[o(n)s(uli) V/ coh(ors) IIII De]lma[tarum]

La unidad debió participar en la represión de la rebelión de las tribus del norte de Britannia de 119, que condujeron a que Adriano en 122 ordenase la construcción del Muro de Adriano como defensa permanente de la provincia. De ese año, fechado el 17 de julio, se conserva dos diplomata militaris que garantiza que la cohorte seguía formando parte de la guarnición de las isla,Los ejemplares son: