La Cohors V Lingonum fue una unidad auxiliar de infantería del ejército del Imperio Romano del tipo cohors quinquagenaria peditata, cuya existencia está atestiguada desde el último cuarto del hasta mediados del siglo .
Reclutamiento
La cohorte fue reclutada por orden del emperador Domiciano de entre el pueblo de los lingones de la provincia Gallia Belgica en 85El primer diploma que atestigua la existencia de la unidad es de 110, CIL XVI 1638, cfr. infra, por lo que fue reclutada 25 años antes, en 85. para reforzar las tropas de la provincia Moesia, mermadas por las incursiones de los dacios de Decébalo, dentro del programa de ampliación de las unidades acantonadas en el limes del Danubio para la guerra dacia de 86-89. Tras el cierre en falso de esta campaña, la Cohors V Lingonum permaneció acuartelada en Moesia, aunque se desconoce el lugar exacto.
El
La unidad participó en las guerras dácicas de Trajano entre 101 y 106, a partir de su base en Moesia en Sucidava (Cartierul Celei, Rumanía)AE 1966, 329: Co(hors) I Ling(onum): se trata de un ladrillo sellado con la figlina de una unidad auxiliar, que aparece mencionada en él, la Cohors I Lingonum equitata de guarnición en Britannia, de donde no salió en el siglo II, por lo que probablemente se trata de un error del figlinarius, debiendo leerse Cohors V Lingonum, J. Spaul, Cohors2, Oxford 2001, p.182, nota 1. cuando el Reino dacio fue anexionado al Imperio como provincia Dacia.
De esta época conservamos dos diplomata militaris, uno de 2 de julio de 110CIL XVI 163 = AE 1944, 58 = AE 1946, 131 = AE 1947, 31, Moigrad (Rumanía): Imp(erator) Caesar divi Nervae f(ilius) Nerva Traianus / Aug(ustus) Germ(anicus) Dacicus pontif(ex) maximus tribunic(ia) / potestat(e) XIIII imp(erator) VI co(n)s(ul) V p(ater) p(atriae) / i(i)s qui militaverunt equites et pedites in alis / quattuor et cohortibus decem et octo quae / appellantur I Augusta Ituraeor(um) et I Claudia / et I Britannica c(ivium) R(omanorum) et II Pannonior(um) veterana / et I Brittonum oo(milliaria) Ulpia torq[u]ata c(ivium) R(omanorum) et I Vinde/licor(um) oo(milliaria) c(ivium) R(omanorum) P(ia) F(idelis) et I Britannic[a] oo(milliaria) c(ivium) R(omanorum) et I Flavia < H = II >is/panor(um) oo(milliaria) et I Montanor(um) et I [Th]racum c(ivium) R(omanorum) et I Cre/tum sagittarior(um) et I Hispa[n]or(um) P(ia) F(idelis) et I Panno/nio< r = Q >(um) veterana P(ia) F(idelis) et II Hispa[n]or(um) et II Britannor(um) / oo(milliaria) c(ivium) R(omanorum) P(ia) F(idelis) et II Gallor(um) Pannon[ica] et II Gallor(um) Mace/donica et II Flavia Comma[ge]nor(um) sagittarior(um) / et V Lingonum et V Gallo[r(um) e]t VI Thracum et / VIII Raetor(um) c(ivium) R(omanorum) et pedi[tes] Britannici et / sunt in Dacia sub D(ecimo) Ter[entio] Scauriano qui/nis et vicenis pluribusv[e st]ipendiis eme/ritis d[i]missis honest[a missio]ne qu[o]/rum nomina subscripta sunt ipsis liberis poste/risque eorum civitatem dedit et conubium cum / uxoribus quas tunc habuissent cum est civitas / iis data autsi qui caelibes essent cum iis quas / postea duxissent dumtaxat singuli {singu} singulas a(nte) d(iem) VI Non(as) Iul(ias) / C(aio) Eruciano Silone / L(ucio) Catilio Severo co(n)s(ulibus) / coh(ortis) I Britton(um) Ulpia[e oo(milliariae) torqu]at(ae) c(ivium) R(omanorum) cui prae(e)st / M(arcus) Aemiliu[s] Bassus / ex pe[dite] / M(arco) Ulpio Sacci f(ilio) [Longi]no Belgo / et Vit[ali] f(ilio) eius / descriptum et reco[gnitum] ex tabula aenea / quae fixa est Rom[ae] // Imp(erator) Caesar divi Nervae f(ilius) Nerva Traianus A[ug(ustus)] / Germ(anicus) Dacicus pontif(ex) maximus tribunic(ia) potes[tat(e)] / XIIII imp(erator) VI co(n)s(ul) V [p(ater) p(atriae)] / iis qui militaverunt equites et pedites in al[is quat]/tuor et cohortibus decem et octo quae appell[an]tu[r] / I Augusta Ituraeor(um) et I Claudia et I Britannica c(ivium) R(omanorum) et / II Pannonior(um) veterana et I Brittonum [oo(milliaria) Ulpia tor]/quata c(ivium) R(omanorum) et I Vindelicor(um) oo(milliaria) c(ivium) R(omanorum) P(ia) F(idelis) et I Bri[tannica oo(milliaria) c(ivium) R(omanorum)] / et I Flavia Hispanor(um) oo(milliaria) et I Montanor(um) et [I Thracum c(ivium) R(omanorum) et] / I Cretum sagittarior(um) et I Hispanor(um) P(ia) [F(idelis) et I Panno]n[io]r(um) / veterana P(ia) F(idelis) et II Hispanor(um) et II Brita[nnor(um) oo(milliaria) c(ivium) R(omanorum)] P(ia) [F(idelis)] / et II Gallor(um) Pannonica et II Gallo[r(um) Macedonica e]t II / Flavia Commagenor(um) sagittarior(um) [et V Lingonum] / et V Gallor(um) et VI Thracum et VIII R[aetor(um) c(ivium) R(omanorum) et pedi]/tes Britannici et sunt in Dacia sub D(ecimo) Ter[entio Scauri]/ano quinis et vicenis pluribusve stipendiis e[merit]is / di[miss]is honesta missione quorum nomina sub/scr[ipta s]unt ipsis libe[ris pos]terisqu[e eorum civi]/tat[em dedit et] conubium [cum uxoribus quas tunc] / hab[uiss]ent cum est ci[vitas iis data aut si qui cae]/libes [es]sent cum [iis quas] poste[a duxissent dum]/taxat singuli singulas a(nte) d(iem) VI Non(as) [Iul(ias)] / C(aio) Eruciano Silone / L(ucio) Catilio Severo co(n)s(ulibus) / coh(ortis) I Britton(um) oo(milliariae) Ulpiae torquat(ae) c(ivium) R(omanorum) cui prae(e)st / M(arcus) Aemilius Bassus / ex pedite / M(arco) Ulpio Sacci f(ilio) Longino Bel[go] / et Vitali f(ilio) eius / descriptum et re(c)ognitum ex tabul[a aenea quae] / fixa est Romae in muro post templum [divi] / Aug(usti) ad Minervam // P(ubli) Corneli Alexandri / L(uci) Pulli Verecundi / P(ubli) Atini Amerimni / L(uci) Pulli Trophimi / C(ai) Tuticani Saturnini / C(ai) Iuli Parati / M(arci) Iuni Eutychi y otro de 3 de mayo de 113.RMD 4, 226 = RMD 5, 700: Optimus // Imp(erator) Caesar divi Nervae f(ilius) Nerva Traianus Aug(ustus) / Germanicus Dacicus pontifex maximus trib(unicia) potest(ate) / XVII imp(erator) VI co(n)s(ul) VI p(ater) p(atriae) / equitibus et peditibus quae militaver(unt) in alis duabus / et cohort[i]bus decem quae appellantur I Aug(usta) Ituraeor(um) / et II Pann[o]nior(um) veteran(a) et I Flavia Ulpia Hispanorum |(milliaria) / et I Brit[ta]nnica oo(milliaria) c(ivium) R(omanorum) et I Aug(usta) Itura(e)orum sagittar(iorum) / et I Montanor(um) et I Hispanorum et I Cretum sagit/tar(iorum) et I Alpinorum et II Brittannor(um) oo(milliaria) c(ivium) R(omanorum) P(ia) F(idelis) et V [L]i[n]/gonum et VI Thracum et pedites Brittanniciani / quae sunt in Dacia sub Q(uinto) Baebio Macro quinis et / vicenis pluribusve stipendi(i)s emeritis d[i]missis / honesta missione quorum nomina subscripta / sunt ipsis liberis posterisque eorum civitatem / dedit et conubium cum uxoribus quas tunc ha/buissent cum est civitas iis data aut si qui / caelibes essent cum i(i)s quas postea [du]xissent / dumtaxat singuli singulas a(nte) d(iem) [- V No]n(as) Mai(as) / C(aio) Clodio Nummo / L(ucio) Caesennio Sospite [co(n)s(ulibus)] / coh(ortis) I Cretum sagittar(iorum) cu[i praeest] / C(aius) Vibius C(ai) f(ilius) Quir(ina) M[------] / ex peditibus / [Ga]llio[ni Suad]uli f(ilio) [Boio] / [descriptu]m et recogn[itum ex tabula] / [aenea qu]ae fixa [est Ro]m[ae] // C(ai) [------] Feli[cis] / Ti(beri) Fla[v]i Vitalis / C(ai) Ali Luperci / P(ubli) Avilli An[t]iochi / C(ai) Iuli F[----]teti / M(arci) Ulpi C[----]sti / C(ai) Iuli [------] // Imp(erator) Caesar divi Nervae f(ilius) Nerva Tra[ianus Aug(ustus)] / Germanic(us) Dacicus pontifex maxim(us) t[rib(unicia) potest(ate)] / XVII imp(erator) VI co(n)s(ul) VI [p(ater) p(atriae)] / Equitibu[s] et peditibus quae militav[er(unt) in alis du]/abus et cohortibus decem quae appe[llantur] / I Au{i}g(usta) Ituraeorum et II Pannonioru[m] et / I Flavia Ulpia Hispanorum oo(milliaria) et I Brit[t]annica oo(milliaria) / c(ivium) R(omanorum) et I Aug(usta) Ituraeorum sagittariorum et I Mon/tanorum et I Hispanorum et I Cretum sagit/tariorum et I Alpinorum et II Brittannorum / oo(milliaria) c(ivium) R(omanorum) P(ia) F(idelis) et V Lingonum et VI Thracum et / pedites Brittanniciani quae sunt in Dacia / sub Q(uinto) Baebio Macro quinis et vicenis p[lu]/ribusve stipendi(i)s emeritis dimissis h[o]/n< e = I >sta missione quorum nom[ina subscrip]/ta sunt ipsis liberis [posterisque eorum ci]/vitatem dedit et conubiu[m cum uxoribus] / quas tunc habuissent cu[m est civitas iis] / data aut si qui [cae]libes essen[t cum iis quas] / postea duxissent dumtaxat [singuli singulas] / a(nte) d(iem) [- V] No[n(as) Mai(as)] / C(aio) Clodio Nummo [L(ucio)] Cae[sennio Sospite co(n)s(ulibus)] / coh(ortis) I Cretum sagi[tt]ar(iorum) c[ui praeest] / C(aius) Vibius M[-----]us / ex peditib[u]s / Gallioni Suaduli f(ilio) [Boio/-------
Cuando la provincia fue reorganizada por Adriano, fue transferida a la nueva provincia Dacia Poroliense, acuartelada en la capital provincial, Porolissum (Moigrad, Rumanía), donde se atestiguan materiales de construcción sellados con su figlinaeAE 1979, 501f: C(o)h(ors) V L(ingonum) y varias inscripciones honorarias y algún diploma militaris.cfr. supra et infra.
La unidad esta atestiguada en una serie de diplomata militaris de diferentes fechas emitidos en nombre del emperador de cada momento por el gobernador provincial, un procurador ecuestre, ya que la provincia Dacia Poriolensis sólo tenía como guarnición unidades auxiliares y no legiones; los diplomas son los siguientes:
Del año 132 bajo Adriano.AE 2002, 1745: Imp(erator) Caesar divi Traiani Pa[rthici f(ilius) divi Nervae] / n(epos) Traianus Hadrian[us Aug(ustus) pont(ifex) max(imus)] / trib(unicia) potest(ate) XV co(n)s(ul) III [p(ater) p(atriae) proco(n)s(ul)] / equitib(us) et peditib(us) qui milit[aver(unt) in ala I et cohort(ibus)] / VIII quae appell(antur) II Pannon(iorum) [et ----- et I Bata]vor(um) oo(miliaria) c(ivium) R(omanorum) P(ia) F(idelis) et I Cannanef(atium) et [----- et] / II Aug(usta) Nervian(a) Pacens(is) oo(milliaria) Br[itton(um) et -----] / et V Lingon(um) et VI Thracum [et sunt in Dacia Po]/rolis(s)ens(i) sub Flavio Ita[lico quin(is) et vicen(is)] / pluribusve stip[end(iis) emerit(is) dimiss(is) honest(a)] / missione [quorum nomina subscripta sunt] / ipsis lib[eris poster(is)que eorum civit(atem) dedit] / et con[ubium cum uxoribus quas tunc habuissent / [ // Imp(erator) Caes(ar) divi Traian[i Parthici f(ilius) divi Nervae n(epos)] / Traianus Hadrian[us Aug(ustus) pont(ifex) max(imus) trib(unicia) potest(ate)] / XV co(n)s(ul) III [p(ater) p(atriae) proco(n)s(ul)] / < e = I >quitib(us) et peditib(us) [qui militaver(unt) in ala I et cohort(ibus)] / VIII quae appell(antur) [II Pannon(iorum) et ------ et I Batavor(um) oo(miliaria)] / c(ivium) R(omanorum) P(ia) F(idelis) et I Cann[anef(atium) et ----- et II] / Aug(usta) Nerv(iana) Pac(ensis) oo(milliaria) [Britton(um) et ------ et V Lingon(um) et VI] / Thracum et sunt [in Dacia Porolis(s)ens(i) sub Flavio Ita]/lico quin(is) e[t vicen(is) pluribusve stipend(iis) emerit(is) dimiss(is) honest(a) missione