Linguae vasconum primitiae () es un libro escrito por Bernat Dechepare y publicado en Burdeos en 1545. Es el primer texto publicado íntegramente en lengua vasca del que se tiene conocimiento. Solo ha sobrevivido una copia que pertenece a la Biblioteca Nacional de Francia.

Dechepare era plenamente consciente de ser el primer autor de un libro en euskera y se muestra orgulloso de ello a lo largo del libro.

Es un texto breve, que contiene un prólogo, quince poemas y algunas canciones. Está escrito en el dialecto navarro-labortano del euskera. Los poemas se dividen en cuatro grupos temáticos: dos sobre religión, diez sobre el amor, uno sobre la libertad y dos sobre la lengua vasca.

Según René Lafon, quizás pudo existir una edición anterior más breve que se habría perdido; esto nos hace sospechar las diferentes grafías que existen entre una canción y otra.

La métrica tiene su origen en la poesía latina de la Edad Media.

La parte más conocida de la obra es la siguiente:

Texto original Euskera contemporáneo Español Heuscara ialgui adi cãpora. Euskara, jalgi hadi kanpora. Euskera, sal afuera. Garacico herriaBenedicadadilaHeuscarari emandioBeharduyen thornuya. Garaziko herriaBedeinka dadilaEuskarari eman dioBehar duen tornua. El pueblo de GaraziBendito seaLe ha dado al euskerael rango que merece. Heuscara ialgui adi plaçara. Euskara, jalgi hadi plazara. Euskera, sal a la plaza. Berce gendec usteçutenEcin scribaçayteyenOray dute phorogatuEnganatu cirela. Bertze jendek uste zutenEzin idatz zaiteienOrain dute frogatuEnganatu zirela. Las otras gentes creíanQue no se te podía escribirAhora se ha demostradoQue estaban equivocados. Heuscara ialgui adi mundura. Euskara, jalgi hadi mundura. Euskara, sal al mundo. Lengoagetan ohi inçanEstimatze gutitanOray aldiz hic beharducOhori orotan. Hizkuntzetan ohi hintzenEstimatze gutxitanOrain aldiz hik behar dukOhore orotan. Entre las lenguas tú estabasen poca estimaAhora, en cambio, tú tienesEl honor de todas. Heuscara habil mundu gucira. Euskara, habil mundu guztira. Euskara, anda por todo el mundo. Berceac oroc içan diraBere goihen gradoraOray hura iganendaBerce ororen gaynera. Bertzeak orok izan diraBere goren graduraOrain hura iganen daBertze ororen gainera. Todas las demás han estadoPor encima de ellaAhora ella ascenderáPor encima de todas. Heuscara Euskara Euskara Bascoac oroc preciatzẽHeuscaraez iaquin harrẽOroc iccassiren duteOray cerden heuscara. Euskaldunak orok preziatzenEuskaraz ez jakin arrenOrok ikasiko duteOrain zer den euskara. Todos aprecian a los vascosAunque no sepan euskeraTodos aprenderánAhora lo que es el euskera. Heuscara Euskara Euskera Oray dano egon bahizImprimitu baguericHiengoitic ebilirenMundu gucietaric. Orain arte egon bahaizInprimatu gaberikHi engoitik ibilirenMundu guztietarik. Si hasta ahora has estadoSin imprimirTú a partir de ahora andarásPor todo el mundo. Heuscara Euskara Euskera Eceyn erelengoagericEz francesa ez bercericOray eztaerideytenHeuscararen pareric. Ezein ere hizkuntzarikEz frantsesa ez bertzerikOrain ez da erideitenEuskararen parerik. Ningún lenguajeNi francés ni otro cualquieraSe halla ahoraAl nivel del euskera. Heuscara ialgui adi dançara. Euskara, jalgi hadi dantzara. Euskera, sal a bailar.

Referencias

Enlaces externos

Beñat Dardo (Joxan Oiz, 2006).

Categoría:Libros de 1545 Categoría:Literatura escrita en euskera